Genç ve Orta Mısır Mimarisi

Mimari Dönemler yasinoz
sponsorlu reklam

Genç ve Orta Mısır Mimarisi (M.Ö. 2040- M.S. 300)

M.Ö.  2040 dolayında Gize’deki büyük piramidin yapımından 1000 yıl sonra, Mısır’ın başkenti güneye, yukarı Nil bölgesinde yer alan Thebais’e taşındı. Nehrin batı kıyısındaki Thebais Tepeler’nde yeni bir nekropol ya da diğer adıyla ölüler kenti kuruldu. Yaklaşık 500 yıl boyunca Krallar Vadisi olarak bilinen alan, firevunların en güçlü soyluların mezarlarının bulunduğu yerdi. Dev yapı projelerinde çalışacak yüzlerce işçinin barınması için yakında yeni bir şehrin, Deir el-Medina’nın kurulması gerekti. Firavunların ayrıca Nil Nehri’nin doğu kıyısında da, yakınlarındaki ocaklardan çıkartılan kumtaşı ve granit kullanılarak inşa edilmiş etkileyici tapınak kompleksleri vardı.

Dönemin önemli unsurları;

  • Thebes Mısır’ın başkenti oldu
  • Firavunlar görekemli tapınak kompleksleri inşa etti
  • Krallar Vadisi nekropolü kuruldu
  • İnşaatlarda kolon-kiriş sistemi kullanıldı
  • Yunan ve Roma kültürleri, tasarımı etkiledi

Senemut: Haçepsut’un Mezar Tapınağı (M.Ö. 1460)

Mısır’In 22 yıl yöneten Haçeptesut, en başarılı kadın firavunlardan biriydi. Kraliyet danışmanı Senemut, Haçepset’un mezar tapınağını, çevresini saran yüksek tepelere karşı konumlanmış bir sütunlu teraslar dizisi olarak tasarladı. Krallar Vadisi’nin yanında yer alan tapınak Haçepsut’un heykelleri ile süslendi, ağaçlar ve kokulu otlarla yeşillendirildi. İkinci terastaki avlu, tepe oyularak derine konumlandırılmış kutsal mekana uzanmaktadır.

Amon Tapınağı (M.Ö. 1530-323)

Karnak’taki tapınaklar Mısır’da en çok saygı gören yerdi. Her biri kendisinden öncekininkini aşan otuz firavun kuşağı tapınaklara yeni ekler yaptı. Amon Tapınağı’nın büyük önavlusu yaklaşık M.Ö. 850’de eklendi. Sütun başlıkları, papirüs tomurcuklarını simgeler. Ana eksen boyunca ilerledikçe 134 adet yüksek sütunl u hipostil salona ulaşılır. Kompleks hemen hemen bir kilometrelik bir alanı kaplar; çok sayıda küçük tapınak ve toplam on adet pilonu barındırır.

Horus Tapınağı (M.Ö. 237-57

Edfu site en iyi korunmuş Mısır tapınak kompleksidir. Yunan Ptolemaios döneminde yapılan kompleksin planı geleneksel giriş pilonunu, bir avluyu ve bir eksen üzerine yerleştirilmiş iki hipostil salonu kapsar. Tavanı, gökyüzünü simgeleyen oymalara sahip olan birincil hipostil solanu 18 kumtaşından sütun doldurur. Romalılar, Hıristiyan olmayan tanrılara tapınmayı yasakladıktan sonra tapınak terk edildi. Yüzyıllarca kumun içinde gömülü kaldı – yalnızca 30 metre yükseklikteki pilonların uçları görünüyordu

Yapınaklar yüksek duvarlarla çevriliydi ve yalnızca rahiplerle soyluların girebilmesi mümkündü. İç kemanlar tipik olarak güneşin gün ve mevsimler boyu izlediği yola göre yönlendirilmiş tek bir törensel eksek üzerine yerleştirilmişti. Yükselen pilonlar girişi işaret ediyordu. Savaşta zafer kazanmış firavun görünümlerin betimlendiği oymaları ve resimleri taşıyan pilonlar sanki firavunun tanrısal gücünü anlatan reklam panoları gibiydi. Ziyaretçiler, dev papirüs veya lotus çiçeklerini anımsatan taş sütunların halka halinde çevrildiği açık bir avludan geçip maddi dünyayı kutsal dünyadan ayıran çatı örtülü bir sütun ormanı halindeki hipostil salona geçiyordu. Işık ve mekan, ziyaretçi alçak tavanlı ve karanlığa gömülmüş ana tapınağa doğru ilerledikçe her adımda azalıyordu.

Isis Tapınağı, Philae, M.Ö. 500- M.S. 164

Tapınak kompleks Nil Nehri’ndeki bir adadır. Ziyaretçiler firavun XI. Ptolemy tarafından inşa ettirilen ana tapınağa ulaşmadan önce iki pilonlu kapıdan bir avluya, oradan da bir hipostik salono geçer. 1970’ler yeni yapılan bir baraj tapınağı sular altında kalma tehlikesiyle karşı karşıya bırakınca bütün kompleks bulunduğu yerden taşınmıştır.

Trajanus Pavyonu (M.S. 164)

Philae kompleksi, Yunan ve Roma etkilerini sergileyen yapıları içerir. Adaya giriş pavyonu Mısır’a özgü lotus çiçeklerini Yunan Korint üslubu ile kaynaştıran çiçek başlıklı 14 sütundan oluşmuştur. İç duvarlara Roma İmparatoru Trajanus’u Mısır tanrıları olan İsis ve Osiris’e armağanlar sunarken gösteren kabartmalar kazılmıştır.

III. Amenhotep: Luksor Tapınağı, Hipostil Salon, (M.Ö. 1370)

Firavın III. Amenhotep, Nil’in doğu kıyısında bu tapınağı her yıl düzenlenen Opet festivali için inşa ettirdi. Tanrıların taş giydirdiği firavunların taş giyme törenlerini betimleyen kabartmaları taşıyan sütunlardan oluşan bir kolonat avluya uzanır. Salonda çift sıra halinde papirüs tomurcuğu başlıklı sütunlar bulunmakta, bunun ötesinde daha sonra bir Roma tapınağına dönüştürülen kutsal odalar yer almaktadır.

II. Ramses: Luksor Tapınağı, Pilonlu Giriş (M.Ö. 1250)

Tapınak yapıldıktan yüzyıl sonra firavun II. Ramses, Hititlere karşı kazandığı askeri zaferlerden sahnelerin işlendiği bu giriş pilonlarını ekledi. Ramses’in oturan iki figürü girişin iki yanında yer alırken kırmızı granit bir oblesik önde yükselmektedir. Özgün halinde burada iki oblesik bulunuyordu; günümüzde bunlardan biri Paris’de Concorde Meydanı’ndadır.

ESKİ MISIR MİMARİSİ HAKKINDA BİLGİ ALMAK İÇİN AŞAĞIDAKİ YAZIYI İNCELEMENİZİ TAVSİYE EDERİZ.

Eski Mısır Mimarlığı

Sosyal Ağlarda Paylaş

{yasinoz}

“Genç ve Orta Mısır Mimarisi” üzerine 1 yorum

Yorumlar kapalı.