Merdiven Basamak Ölçüleri

Merdiven Tasarımları yasinoz
sponsorlu reklam

Merdivenlerin Basamak Ölçüleri

Basamak genişliği, birbirini izleyen rıht yüzeyleri arasındaki yatay uzaklıktır. Buna profil genişliği dahil değildir. Düz kollu merdivenlerin her noktasında aynı olan bu genişliğe normal basamak genişliği denir. Dönel ya da yamuk basamaklı merdivenlerde sadece çıkış hattı üzerindeki genişlemeler normal, diğer noktalarda ise daha dar veya daha geniştir. Bu daralma ve genişlemeler dairesel merdivenlerde tüm basamaklarda aynı oranda iken kısmen dönel merdivenlerde her noktada farklı ve kova hattı üzerinde bir noktada minumum, duvar hattında da bir noktada maksimumdır.

Normal basamak genişlikleri merdiven eğimine ve adım uzunluğuna bağlı olarak belirlenmelidir. Ancak iniş, çıkış rahatlığı ve güvenliği bakımından bu genişlik 26 cm’den az olursa inişlerde ayağın bir kısmı boşlukta kalabilmekte, 32 cm’den fazla olursa çıkışlarda rıhtlara ayak takılabilmektedir. Bununda birlikte bu koşul sadece normal eğimli merdivenlerde olanaklıdır. Sonuç olarak eğim bölgelerine göre normal basamak genişlikleri için aşağıdaki sınırlar aşılmamalıdır.

  • Yatık eğimli merdivenler (20-25 derece) 32<Normal basamak genişliği<36cm
  • Normal eğimli merdivenler (25-36 derece) 26<Normal basamak genişliği<32cm
  • Dik eğimli merdivenler (36-45 derece) 22<Normal basamak genişliği<26 cm

Kova hattı üzerindeki en küçük basamak genişliği ile, duvar hattı üzerindeki en büyük basamak genişliği, çıkış hattının yerine bağlıdır. Ancak kural olarak kova hattı üstündeki basamak genişlikleri hiçbir zaman 10 cm’den daha dar olmamalıdır.

Rıht yüksekliği birbirini izleyen iki basamak yüzeyi arasındaki yüksekliktir. Ufak farklılıklar tehlikeli olduğundan bir merdivenin tüm basamaklarında yükseklikler birbirini aynı olmalıdır.

Rıht yüksekliği merdiven eğimine ve adım uzunluğuna bağlı olarak, veya basamak genişliği belli ise adın uzunluğu ilişkisi ile de hesaplanabilmektedir. Ancak bina türlerine göre merdiven eğimi belli bir sınırlar içinde kalmak zorunda olduğundan rıht yüksekliklerinin de buna uygun olması gerekir.

Eğim açısına bağlı olarak rıht yüksekliklerinin yaklaşık değerleri aşağıdaki sınıflar içinde kalmalıdır.

  • Yatık eğimli merdivenler (20-25 derece) 12<Basamak boyutu<15 cm
  • Normal eğimli merdivenler (25-36 derece)  15<Basamak boyutu<19cm
  • Dik eğimli merdivenler (36-45 derece)  19<Basamak boyutu<22cm

Normal eğimli merdivenler için de bina türlerine göre aşağıdaki yaklaşık değerler seçilebilir.

R= Rıht Yüsekliği

Anıt, Tapınak, Saray                                       R=15cm

Toplantı Salonu, Sineme, Tiyatro             R=16cm

Okul, Hastane, Mağaza, İşhanı                  R=17cm

Konut                                                                  R=18cm

Servis Merdivenleri                                       R=19cm

Merdivenlerde Profil Boyutları (Pg, Py)

Merdiven basamaklarının ön ve yan kenarlarında, görünüşü hafifletmek ya da ağırlaştırmak, basamak genişliğini arttırmak ve inişlerde ayakkabı topuklarının rıht yüzeylerini kirletmesini engellemek amacıyla düzenlenen profillerinin genişliği (Pg), kullanılan malzemeye bağlı olarak 2<Pg<4 cm. olmalıdır. Bu genişliğin 4cm’den daha büyük olması çıkışlarda ayak takılabileceği için tehlikeli, 2 cm’den küçük olması ise etkisiz faydasızdır.

Profik yüksekliği (Py), rıht yüksekliği kadar veya daha küçük olabilir. Ancak güvenli bir görünüş için Py>3/2 Pg olmalıdır.

Merdiven Genişliği

Merdiven kolunun çıkış hattına paralel kenarları arasındaki genişliktir. Ancak konstrüktif genişliğin (LK) tamamının her zaman iniş çıkışa elverişli olmadığı göz önünde tutularak faydalı genişlik (Lf) buna göre belirlenmelidir.

Merdiven genişliğinin öncelikle onu kullanacak insan sayısına göre saptanması gerektiği açıktır. Bazı binalarda ise insanların binayı boşaltma süresi de göz önünde tutulmalıdır.

Bir binada merdivenlerin toplam genişliği toplam sirkülasyon yoğunluğuna bağlıdır. Sirkülasyon yoğunluğu, sık sık karşılaşan ya da birlikte inip çıkıp insan sayısıdır. Merdivenin genişliği bu sayı kadar Birim Çıkış Genişliği toplamına eşit olmalıdır. İnsan genişliğine bağlı olan bir birim çıkış genişliği, kenarları açık merdivenlerde 60cm. bir açık olanlarda 70 cm. iki duvar arasında olan dehliz merdivenlerde ise 80 cm olmalıdır. Fazla her birim çıkış genişliği için de bu değerlere 50 cm eklenmelidir. Örneğin 2 birim çıkış genişliğinde olan kenarları açık bir merdiven 110 cm, 3 birim çıkış genişliğinde olan ise 160 cm. olmalıdır.

Bir bina için gerekli olan en az toplam birim çıkış genişliği sayısı 500 kişiye kadar aşağıdaki gibi belirlenmeli ve fazla her 500 kişi için bu sayı 3 birim çıkış genişliği arttırılmalıdır.

İnsan Sayısı Birim Çıkış Genişliği Sayısı
50 1
51-100 2
101-200 3
201-300 4
301-400 5
401-500 6

 

İnsan sayısından başka binanın boşalma süresi de önemli ise toplam merdiven genişliği

İnsan sayısının/ 1.25xSaniye şeklinde hesaplanması gerekir. Bir merdivenin en az ve en çok birim çıkış genişliği sayısı ise bina türlerine bağlıdır. Aşağıdaki halka açık olan başlıca bina türleri için bu değerler verilmiştir.

Bina Türleri Birim Çıkış Genişliği En Az Birim Çıkış Genişliği En Çok
İstasyonlar 4 7
Stadyumlar 4 7
Okullar 2 3
Tiyatro 2 3
Sinemalar 2 4
Büro Binaları 2 3
Büyük Mağazalar 3 4

 

Birim çıkış genişliği sayısı 1 olan merdivenlerde eşya da taşınıyorsa genişlik yeteri kadar arttırılmalı, bu sayı 4’den büyükse merdiven bir ara küpeşte ile ikiye ayrılmalıdır.

Merdivenler Hakkında Bilgi

Sosyal Ağlarda Paylaş

{yasinoz}