Merdiven Çeşitleri

Merdiven Tasarımları yasinoz
sponsorlu reklam

Özelliklerine Göre Merdiven Çeşitleri

Merdivenler biçimlerine göre Düz kollu, düz kollu yamuk basamaklı, kısmen dönel  ve dönem olarak üzere dört farklı sınıfta değerlendirilmektedir. Bu türlerin herbiri tek, çift, üç ve dört kollu olabilmektedir.

Düz kollu merdivenlerin belirgin özelliği çıkış hattının bir doğru ve tüm basamaklarının planki şeklinin dikdörtgen veya paralel kenar olmasıdır.

Düz kollu ve yamuk basamaklı merdivenlerde de çıkış hattı bir doğrudur. Basamaklarının ise bir kısmı ya da tümü yamuk şeklinde olabilir.

Kısmen dönem merdivenlerin çıkış hattının bir bölümü eğridir. Bu nedenler basamaklarının bir bölümünün plandaki şeklinin yamuk olması zorunludur.

Dönel merdivenlerde ise çıkış hattının tümü eğri ve basamaklarının da tümü yamuk şeklindedir.

Düz, düz kollu yamuk basamaklı, kısmen dönel ve dönel merdivenlerde kol saysına da bağlı olarak çıkış doğrultusunda 0-360 derece arasında yön değiştirebilir. Ayrıca bu merdivenler çıkışa göre küpeşte sağda ise Sağ, solda ise Sol merdiven adını alırlar.

Dönem merdivenlerin, çizim ve yapım kolaylığı gözönünde tutulursa, dairesel olaması daha uygundur.

Eğim Açılarına Göre Merdiven Türleri

Merdivenler hakkında ilk yazımızda da belirttiğimiz gibi bina merdivenlerinin eğim açıları 20-45 derece arasında değişir. Bunlar eğim açılarına göre üçe ayrılır.

  • Yatık Eğimli Merdivenler (20-25 derece / %36-%46)
  • Normal Eğimli Merdivenler (25-36 derece / %46-72)
  • Dik Eğimli Merdivenler (36-45 derece / %72-%100)

Normal olarak dış merdivenler yatık, iç mekanlardaki esas merdivenler normal eğimli olmalıdır. Servis merdivenleri ile az yer kaplaması istenen diğer tüm iç merdivenler dik eğimli olabilirler.

Ayrıca vapurlar, makine daireleri gibi faydalı alanın çok önemli olduğu yerlerde özel kullanma koşulları geçerli olduğundan eğimin çok dik olması zorunludur (45-60 derece)

Arasıra ya da geçici amaçlarla kullanılan sabit ve hareketli el merdivenleri ile dayama merivenlerin eğim açısı ise 60-90 derece arasında değişir. Ancak bunlardan tutunmadan inip çıkmak olanaksızdır. Bu nedenle de normal sirkülasyon aracı olarak kabul edilemezler.

Malzemelerine Göre Merdiven Türleri

Merdivenler taşıyıcı kısım, kaplama ve korkuluk olmak üzere üç kısımdan oluşur ve bunların her birinde malzemelerin hemen hepsi kullanılabilir. Ancak tüm taşıyıcı yapı elemanlarında olduğu gibi merdivenlerde de özel koşul mukavemet olduğundan bir merdiveni öncelikle taşıyıcı kısmının malzemesi belirler.

Merdivenler, taşıyıcı kısımlarının malzemelerine göre dörde ayrılır.

  • Kagir merdivenler
  • Ahşap merdivenler
  • Metal merdivenler
  • Karma merdivenler

Merdivenlerde kullanılan başlıca kagir malzemeler doğal taş, yapay taş, beton ve betonarmedir. Metal olarak dda genellikle çelik, özel hallerde ise alüminyum kullanılır. Taşıyıcı kısmı birden fazla malzemeden yapılan merdivenlere karma merdiven denir.

Konstrüksiyonlarına Göre Merdiven Türleri

Konstrüksiyonları bakımından merdivenlerle döşemeler arasında bir fark yoktur. Sahanlıklar kat döşemelerinin uzantısı ya da aynı nitelikte, sahanlıklar arasındaki merdiven kolları ise birer eğimli döşemedir. Bu nedenle merdiven kollarının konstrüksiyonu döşemelerde olduğu gibi;

  • Eninen doğrultuda düzenlenen hazır kirişler
  • Boyuna doğrultuda düzenlenen hazır kirişler
  • Boyuna doğrultudaki hazır kirişlere oturtulan hazır kiriş ya da plaklar
  • Hazır ya da yerinde dökme kirişli veya dişli döşemeler,
  • Hazır ya da yerind dölme plaklar,

olmak üzere beş türlü olabilir. Ancak, bunların esas taşıyıcıları kirişler veya döşeme plakları olmak üzere ikiye indirgenebilir ve bu kiriş ya da plaklar binanın duvar, kiriş, kolon gibi taşıyıcılarına oturtulur.

Kirişler mesnetlere ya bir uçlarından bağlanarak konsol kiriş, ya da her iki ucundan oturtularak basit bir kiriş gibi; plaklar da aynı şekilde ya bir kenarlarından bağlanarak konsol plak, ya da karşılıklı kenarlarından oturtularak tek doğrultulu bir döşeme plağı gibi çalışırlar. Ayrıca gerek kirişler gerekse plaklar doğrudan doğruya zemine de oturtulabilirler.

Sonuç olarak merdivenler, konstrüksiyonlarına göre,

  • Tek mesnetli merdivenler (konsol kiriş, konsol plak)
  • Çift mesnetli merdivenler ( basit kiriş, tek doğrultulu plak)
  • Yüzeysel mesnetli merdivenler (yer döşemesi)

olmak üzere üçe ayrılır.

Merdivenler hakkında hazırladığımız yazı dizimizin üçüncü bölümünde merdivenlerin genel boyutları hakkında bilgi bulabilirsiniz. (Basamak boyutları, rıht boyutları, sahanlık boyutları gibi)

Merdivenler Hakkında Bilgi

 

 

Sosyal Ağlarda Paylaş

{yasinoz}