Merdivenlerin Sahanlık Ölçüleri

Merdiven Tasarımları yasinoz
sponsorlu reklam

Merdivenlerin Sahanlık Ölçüleri

Sahanlıklar merdiven kolları arasında düzenlenen döşeme parçalarıdır. Ana işlevleri iniş çıkış rahatlığı ve güvenliğini arttırmaktadır. Ayrıca çok kollu merdivenlerin yön değiştirmesini ve çeşitli düzeylerdeki katlara giriş çıkış olanağı sağlarlar.

Eğimi ne olursa olsun her biri 200 cm’den fazla yükseklikte olan çok sayıda merdiven kolunu çıkmak yorucudur. Bu nedenle özellikle çok katlı binalarda kat sahanlıklarından başka her 150cm-200cm yükseklikte bir sahanlık düzenlenmelidir. Toplam çıkış yüksekliği fazla olmayan 3-4 katlı binalarda kat sahanlıkları dışında sahanlık yapılmayabilir. Ancak hiçbir zaman bir merdiven kolunun çıkış yüksekliği 300’cm aşmamalıdır. Çıkılacak yükseklikler sahanlıklarla bölünecekse, iki sahanlık arasındaki kot farkının göz yüksekliğinden daha fazla olmaması psikolojik rahatlık bakımından uygundur.

Diğer taraftan iki sahanlık arasındaki kot farkı da en az 3 Rıht olması gerekir.

Sahanlıkların biçimi merdiven planına bağlıdır. Yerlerine göre bunlara;

  • Ara sahanlık
  • Köşe sahanlık
  • Tam sahanlık
  • Kat sahanlığı

adı verilir.

Sahanlık genişliği (Sg) sahanlığın iniş çıkış doğrultusunda dikey olan net genişliğidir. Bu en az merdiven kolu genişliğine eşit olmalı ve tam sahanlıklarda hiçbir zaman 100cm’den far olmamalıdır. Ayrıca merdiven genişliği 100 cm veya daha fazla ise sahanlık genişliği tam sahanlıklarda 10 cm, kat sahanlıklarında 20cm arttırılmalıdır. Özellikle halka açık binalarda daire girişleri veya asansörler doğrudan doğruya kat sahanlıklarına açılıyorsa bunların plandaki şekli ve boyutları diğer katlar arasındaki normal sirkülasyonu aksatmayacak şekilde düzenlenmelidir.

Sahanlık Uzunluğu (Su),çıkış hattının sahanlık içinde oluşturduğu yolun uzunluğudur. Bu uzunluğun ara sahanlıklarda adım uzunluğuna bağlı olarak belirlenmesi gerekir.

Sahanlıkların kova hattı üzerindeki genişlikleri de ayarlanmalıdır. Örneğin köşe sahanlıklarda iki rıhtın kova hattı üzerinde bir noktada birleşmesi, bu bölgede rıht yüksekliğinin iki katına çıkmasına neden olacağından, tehlikelidir. Ayrıca bu noktada küpeştenin eğimi birdenbire dikleşeceği ve yapısal kalınlık artacağı için görünüş de bozulacaktır.

Bu nedenlerle sahanlıkların kova hattı üzerindeki genişlikleri en az 10cm, daha iyisi normal basamak genişliği kadar olmalı, buna olanak yoksa bu bölgede, dengelenme bölümünde açıklandığı gibi bir ayarlama yapılmalıdır.

Merdiven Kolu Uzunluğu

Merdiven kolu, birbirini izleyen sahanlıklar arasındaki sürekli basamaklar dizisidir. Tek basamak, özellikle koridorlarda ayırt edilemeyeceği için tehlikelidir. Bu nedenle bir merdiven kolu en az 3 rıht bulunmalıdır. Buna karşın düz kollu ve normal eğimli esas merdivenlerde, yatık eğimli merdivenlerde rıht sayısı 12’den, ayıraca sahanlıklar arasındaki kot farkı 200 cm’den fazla olmamalıdır. Dik eğimli merdivenlerde ise sahanlıklar arasındaki kot farkı 300 cm’i rıht sayısı da 17’yi hiçbir zaman geçmemelidir.

Merdivenlerde Baş Yüksekliği

Basamak ve rıht yüzeylerinin kesiştiği noktaları birleştiren eğim çizgisi ile tavan yüzeyi arasındaki düzey doğrultuda ölçülen yüksekliktir.

Bu yükseklik merdivenden inen bir insanın kol uzunluğu da göz önünde tutularak hesaplanmalı ve hiçbir noktada daha az olmaması sağlanmalıdır.

Merdivenler baş yüksekliği insan boyuna ve merdiven eğimine bağlıdır. Ortalama olarak kol mafsalına kadar insan boyu 140, kol uzunluğu da 70 cm kabul edilirse baş yüksekliği hesaplamak için

140+ 70/ Cos a şeklinde hesaplana bilir

Bu formülüne göre;

  • Eğimi 20 derece olan merdivenlerde H=215cm
  • Eğimi 30 derece olan merdivenlerde H=220cm
  • Eğimi 45 derece olan merdivenlerde H=240cm olmalıdır.

Buna karşın eğimi 45 dereceden daha dik ve sirkülasyon yoğunluğu ya da birim çıkış sayısı 1 olan merdivenlerde H>190 cm olabilir. Ancak bu koşullarda baş yüksekliğinin yeterinden az olmaması için gerekli önlemler alınmalı, bunun için özellikle merdivenin yapısal kalınlığı doğru tahmin edilmelidir.

Merdivenler Hakkında Bilgi

Sosyal Ağlarda Paylaş

{yasinoz}