İki yönetmelik, 7 yıllık geçiş takvimi, pratikte ne değişiyor — tüm sorular burada. Mimarlar ve mühendisler için tek kaynak.
Yönetmelik kurallarını ezberlemenize gerek yok — bu araçlar sizin için doğru formatı kuruyor.
EK-2 şablonuna göre proje dosyalarınızın adını saniyeler içinde kurun. Toplu üretin, CSV olarak dışa aktarın.
Aracı Kullan →136 IFC sınıfının Türkçe karşılığı, zorunlu öznitelik ve özellikleri — tek tek arayıp durmayın.
Sözlüğe Git →EK-3'e göre 152 mahal (oda/hacim) isim ve kısaltması, aranabilir tablo halinde.
Sözlüğe Git →3194 sayılı İmar Kanunu'nun 4, 26 ve 27'nci maddelerinde sayılan yapılar sadece e-PYS Yönetmeliği'nden (EPY) muaftır — yani bu yapılar e-PYS'ye elektronik yükleme yapmak zorunda değildir. Dijital Hazırlama Yönetmeliği'nde (DHY) böyle bir istisna yoktur. Bu yapılar e-PYS'ye yüklenmese bile projelerin dijital hazırlanması (PDF/A, BIM/IFC) kurallarına tabi olabilir. İki yönetmeliğin muafiyet kapsamını birbirine karıştırmayın.
Konut dışı tüm binalar — ofis, okul, hastane, AVM, fabrika, depo, kamu yapıları — 1 Eylül 2033 tarihine kadar her iki yönetmelikten tamamen muaftır. Bu yönetmelikler ÖNCE konut projelerini hedef alıyor.
Geçiş tarihlerinden önce ruhsat başvurusunda bulunulmuş yapılar ile kamu ihalesi kararı alınmış yapılar yeni yönetmelik hükümlerine tabi değil. Bu projeler mevcut mevzuatla devam edebilir.
"200 m² eşiği TOPLAM yapı inşaat alanıdır, bodrum katı dahildir — ancak bodrum kat sayısına dahil edilmez. Eşiğin hemen üzerindeyseniz projenizi netleştirin."
"BIM zorunlu olan projeler için 2B/PDF/A ayrıca hazırlanmıyor — BIM modelinden CAD çizimi üretmek yönetmeliğin zorunlu kıldığı yöntem bu. Yani BIM aşamasına geçildiğinde hem BIM hem CAD birlikte üretiliyor; ek iş değil, entegre süreç."
BIM, bir yapının geometrisini, malzemelerini, maliyetini, zaman planını ve enerji performansını tek bir dijital modelde birleştiren tasarım yaklaşımıdır.
CAD'de "duvarın kalınlığı" iki çizgi arasındaki mesafedir. BIM'de aynı duvar bir nesne olarak tanımlıdır: malzeme, kalınlık, yalıtım, yangın dayanımı — hepsi modelin içerisindedir.
BIM modeli bir kez yapılır; mimari çizimler, statik hesap altlıkları, metrajlar ve keşifler bu tek modelden otomatik çıkar.
IFC (Industry Foundation Classes), farklı BIM yazılımları arasında veri paylaşımını sağlayan açık standarttır. TS EN ISO 16739-1 ile tanımlanmıştır.
Analoji: PDF nasıl ki herhangi bir bilgisayarda açılabiliyorsa, IFC de herhangi bir BIM yazılımında açılabilir.
Yönetmeliğin zorunlu kıldığı teslim formatı IFC'dir — belirli bir yazılım değil, standart format.
→ IFC Sınıf Sözlüğüne göz atın (Duvar, Kolon, Kapı ve diğer zorunlu sınıfların Türkçe karşılıkları)
Bakanlık bünyesinde geliştirilecek platform. Proje teslimi, inceleme, eksiklik bildirimi, onay ve saklama işlemleri bu sistemden yürütülecek. 1 Eylül 2028'de yürürlüğe giriyor.
Mevcut: Kurumdan kuruma dolaşım, kağıt imza bekleme, eksiklik sözlü bildirim.
e-PYS ile: Tek platformda teslim, gerekçeli eksiklik bildirimi, izlenebilir süreç, merkezi arşiv.
Yönetmeliğin 9. Maddesi açıkça belirtiyor: CAD çizim dosyaları BIM modelinden üretilecek. BIM modeli ile CAD çiziminin PDF/A nüshası birbiriyle uyumlu olmak zorunda. Ayrı çizilip sonradan BIM oluşturulan yaklaşım kabul edilmiyor.
Yönetmeliğe göre idare; teslim edilen dijital projeyi üçüncü kişilere devredemez, müellifin izni olmaksızın çoğaltamaz, değiştiremez ve farklı projelerde kullanamaz. Mimarların fikri mülkiyet kaygısı karşılanıyor.
Yönetmelik belirli bir yazılım zorunlu kılmıyor. TS EN ISO 16739-1 standardında IFC çıktısı alabilen her platform geçerli. Aşağıdaki tablo Türkiye'de yaygın kullanılan yazılımları karşılaştırmaktadır.
| Yazılım | Disiplin | IFC Desteği | Ücret Modeli | Özellik |
|---|---|---|---|---|
| Autodesk Revit | Mimari, Statik, MEP | Var | Abonelik | Geniş ekosistem |
| Graphisoft ArchiCAD | Mimari | Var (native IFC) | Abonelik / Kalıcı | Mimari odaklı |
| Trimble Tekla Structures | Statik, Çelik | Var | Abonelik | Strüktürel |
| Nemetschek Allplan | Mimari, Statik | Var | Abonelik | Avrupa standardı |
| Vectorworks Architect | Mimari | Var | Abonelik / Kalıcı | Küçük ofis |
| FreeCAD + BlenderBIM | Mimari | Var (açık kaynak) | Ücretsiz | Bütçe dostu |
AutoCAD ve MicroStation gibi klasik 2B CAD araçları tek başına yönetmeliği karşılamıyor. Ancak bu yazılımların BIM eklentileri veya entegrasyonları mevcut. Geçiş sürecinde 2B teslim seçeneği daha uzun süre kullanılabilecek — her şeyin bir anda değişmesi zorunlu değil.
| Durum | Dijital Teslim | Kağıt Teslim |
|---|---|---|
| Güvenli e-imza VAR | PDF/A veya IFC yeterli | Gerekmiyor |
| Güvenli e-imza YOK | PDF/A veya IFC zorunlu | Ayrıca kağıt teslim zorunlu |
Yapı ruhsatı eki projeleri hazırlayan ve inceleyenler e-PYS'ye kayıt olmak zorundadır. Kullanıcı adı ve şifrenin muhafazası ile yetkisiz kişilere kullandırılmaması kullanıcının sorumluluğundadır.
"TMMOB üyelerinden KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) kullananlar için bu süreç zaten tanıdık olacak. Uzun vadede güvenli e-imza edinmek hem kağıt baskıdan kurtarır hem de tüm idari süreçleri hızlandırır."
Yönetmeliğe göre idare; teslim edilen sayısal veriyi üçüncü kişilere devredemez, müellifin izni olmaksızın projeyi çoğaltamaz ve verinin güvenliğini sağlamakla yükümlüdür.
Belediyenizin nüfusuna ve proje büyüklüğüne göre hangi geçiş tarihinin sizi etkilediğini belirleyin. 2032 genel tarihi herkese uygulanıyor — en geç bu tarihe kadar hazır olunması gerekiyor.
Disiplininize ve bütçenize uygun, IFC destekli bir BIM yazılımı seçin. Lisans maliyetini, eğitim sürecini ve ekip büyüklüğünü hesaba katın. Yönetmelik belirli bir yazılım zorunlu kılmıyor.
BIM'e geç kalmadan geçmek avantaj sağlar — piyasada BIM bilen mimar ve mühendis talebi artacak. Üniversite sertifika programları, TMMOB şube kursları ve çevrimiçi platformlar BIM eğitimi sunuyor. Önce sözdizimi değil iş akışını öğrenin.
Zorunluluk gelmeden önce mevcut veya küçük bir projenizi BIM ile deneyin. İş akışını anlayın, eksiklerinizi görün, ekibinizi hazırlayın. Pilot projede yapılan hatalar sizi ileriye taşır; ruhsat sürecindeki hatalar sizi bloke eder.
e-PYS aktif olduğunda (1 Eylül 2028) güvenli elektronik imzanız hazır olsun. Kağıt kopya zorunluluğunu ortadan kaldırıyor, süreç hızlanıyor.
Ofisinizdeki her mimar ve mühendis bu değişimi biliyor olsun. Çalıştığınız statikçi, MEP mühendisi ve yapı denetim firmasının da BIM sürecine uyumunu sorgulayın.
EK-2 kurallarına uygun dosya adını elle kurmayın — Dosya Adı Üreteci ile saniyeler içinde oluşturun, toplu üretip dışa aktarın.
BIM geçiş planlamanızda destek almak ister misiniz? Ofis ölçeğinde pratik adımlar için konuşalım.
WhatsApp'tan Yazın| Standart | Konu |
|---|---|
| TS EN ISO 19650-1 | BIM ile bilgi yönetimi — Kavramlar ve ilkeler |
| TS EN ISO 19650-2 | BIM ile bilgi yönetimi — Varlıkların teslim safhası |
| TS EN ISO 16739-1 | IFC veri şeması — BIM tabanlı açık veri paylaşımı |
| TS EN ISO 216 | Pafta boyutları (A4 ve katları) |
| TS 5734 ISO 9961 | Teknik resimler için çizim gereçleri |
| Belge Türü | Zorunlu Format |
|---|---|
| 2B proje çizim dosyaları | PDF/A |
| Proje çizimi dışındaki dokümanlar | PDF/A |
| 3B sayısal yapı modelleri | IFC (TS EN ISO 16739-1) |
| Kağıda yazdırılıp taranmış PDF | KULLANILAMIYOR |
BIM modeli EK-8'de verilen model gelişim seviyesine göre düzenleniyor. Yönetmelik teslim aşamasına göre farklı LOD seviyeleri tanımlıyor. Ayrıntılar Bakanlığın yayımlayacağı kılavuzlarla netleşecek.
EK-1 ve EK-2'ye uygun proje kodu oluşturmak zorunlu. BIM modelindeki her varlık disiplin, kategori ve açıklama bilgilerini içeren üç alanlı isimlendirme sistemine uygun olacak.
"Hangi yazılımı seçmeliyim, nereden başlamalıyım, ofisimi nasıl hazırlarım?" sorularına pratikte yanıt arıyorsanız bir görüşme ayarlayalım.
WhatsApp'tan YazınMevcut proje süreçlerinizin yönetmelik gereksinimlerine ne kadar uyumlu olduğunu değerlendirelim. Hangi boşlukları kapatmanız gerektiğini netleştirelim.
WhatsApp'tan YazınOfis ekibinize yönelik BIM iş akışı, IFC teslim süreci ve e-PYS hazırlık atölyesi. Küçük gruplar için de planlama yapılabilir.
WhatsApp'tan Yazın