Ahşap Parke Teknik Şartnamesi 2026:
Usta Bahaneleri ve Şantiye Gerçekleri
Mimar ve Mühendisler İçin Ön Söz
Ahşap parke, bir mekânın en değerli zemin kaplamasıdır — ama Türkiye'de en sık şikayet edilen zemin de odur. Şişmiş, burkülmüş, ses çıkaran, köşelerinden kalkan parke; neredeyse her zaman dört temel hatanın sonucudur: genleşme boşluğu bırakılmamış, alt zemin nemi ölçülmemiş, parke aklimatize edilmemiş, yapıştırıcı yanlış seçilmiş. Ahşap canlı bir malzemedir — ortam nemi ve sıcaklığına tepki verir, genleşir ve büzülür. Bu harekete izin verilmezse parkeyi durduracak bir şey yoktur. Bu şartname, TS EN 14342, TS EN 13226, DIN 18356 ve TS EN 14761 çerçevesinde, sahada gerçekten yaşanan hataları belgeler.
Şartname İçindekiler
- Genel Standartlar ve Parke Türleri
- 1. Ahşap Türü, Sınıfı ve Malzeme Kabulü
- 2. Aklimatizasyon — 48 Saat Ortamda Bekletme
- 3. Alt Zemin Nem Testi — CM Testi Zorunluluğu
- 4. Alt Zemin Düzlüğü, Sağlamlığı ve Hazırlığı
- 5. Yapıştırıcı Seçimi — PU ve MS Polimer
- 6. Genleşme Boşluğu — 10-12 mm Duvar Payı
- 7. Döşeme Yönü, Desen Planı ve Kayıp Hesabı
- 8. Yerden Isıtmalı Zemin Uyumu
- 9. Süpürgelik Montajı — Genleşme Bariyeri Yasağı
- 10. Zımparalama ve Cila Uygulaması
- 11. Kapı Geçişleri ve Geçiş Profili
- 12. Ortam Nemi ve Uzun Vadeli Bakım Şartları
- 13. Hata Maliyet Tablosu
Genel Standartlar ve Parke Türleri
Temel Standartlar
Ahşap zemin karakteristikleri: TS EN 14342
Masif parke: TS EN 13226, TS EN 14761
Endüstriyel parke: TS EN 13227, TS EN 13488
Uygulama standardı: DIN 18356
Yapıştırıcılar: TS EN 14293
Parke Türleri
Masif (solid) parke: 18-22 mm kalınlık
Endüstriyel (engineered) parke: 14-20 mm
Lamparke (strip): 8-10 mm, klik sistem
Mozaik parke: 8-10 mm, küçük blok
Bambu parke: doğal elyaf kompozit
| Parke Türü | Kalınlık | Döşeme Yöntemi | Yerden Isıtma | Zemin Nemi Limiti |
|---|---|---|---|---|
| Masif parke | 18-22 mm | Yapıştırma + çivi | Sınırlı uygun | Max. %3 (CM) |
| Endüstriyel parke | 14-20 mm | Yapıştırma | Uygun | Max. %3 (CM) |
| Lamparke (klik) | 8-10 mm | Yüzer (boşlukta) | Uygun (onaylı) | Max. %3 (CM) |
| Mozaik parke | 8-10 mm | Yapıştırma | Sınırlı uygun | Max. %3 (CM) |
Madde 1: Ahşap Türü, Sınıfı ve Malzeme Kabulü
Resmi Şartname Metni
Ahşap parke malzemesi TS EN 14342 standardına uygun ve FSC veya PEFC sürdürülebilir orman yönetimi sertifikasına sahip olacaktır. Yüzey sınıfı kullanım alanına göre belirlenecektir: konut için A veya B sınıfı (düğüm, budak ve renk farkı toleransına göre), ticari alan için A sınıfı. Malzeme teslimatında rutubet içeriği ahşap nemölçer ile ölçülecek ve değer kütlece %6-9 arasında olacaktır. Rutubet dışı teslim edilen parti reddedilecektir. Ambalaj bütünlüğü bozulmuş veya ıslanmış malzeme kabul edilmeyecektir.
USTA
"Parke parke şefi, hepsi aynı — en ucuz geleni alalım, görünüşü güzel zaten."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Rutubet içeriği yüksek (%12+) teslim edilen parke, döşeme sonrasında ortam koşullarına adapte olurken kuruyarak büzülür — lambalar arasında çirkin boşluklar oluşur. Rutubet düşük (%4-) teslim edilen parke ise ortamdan nem alarak şişer, bağlantılar iterek burkulmaya başlar. %6-9 penceresi, Türkiye'nin iç mekan koşullarındaki denge nemidir. Sınıf farkı ise sadece estetik değildir — B sınıfında düğüm yoğunluğu yapısal zayıflık yaratabilir, ticari trafikte erken yüzey hasarına yol açar.
Madde 2: Aklimatizasyon — 48 Saat Ortamda Bekletme
Resmi Şartname Metni
Parke malzemesi döşeme yapılacak ortama getirildiğinde ambalajından çıkarılarak minimum 48 saat (tercihen 72 saat) bekletilecektir. Bekleme süresi boyunca ortam sıcaklığı minimum +18°C ve bağıl nem %45-65 arasında olacaktır. Parke paketleri zemine değmeyecek şekilde (ahşap palet veya mesnet üzerinde) ve havalanabilir biçimde konumlandırılacaktır. İnşaat nemi henüz yüksekse (boya, sıva işleri devam ediyorsa) parke ortama getirilmeyecektir — tüm ıslak işler tamamlanmış ve ortam dengesi sağlanmış olmalıdır.
USTA
"Parke geldi, hemen döşeriz şefi — neden 2 gün bekletelim, zaman kayıpı."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Fabrikadan çıkan parkenin rutubet içeriği ile döşeneceği ortamın denge rutubeti farklıdır. Aklimatizasyon süresi, parkeyenin bu farkı kapatmasını sağlar — parke ortam nemiyle denge bulur ve boyutsal stabilitesine kavuşur. Hemen döşenen parke, bu adaptasyonu döşeme sonrasında yapar ve ya büzülerek lamba boşlukları oluşturur ya da şişerek burkulmaya zorlar. 48-72 saat bekleme bu hareketi döşeme öncesinde tamamlar.
Madde 3: Alt Zemin Nem Testi — CM Testi Zorunluluğu
Resmi Şartname Metni
Ahşap parke döşemeden önce alt zemin (şap veya beton) CM (Kalsiyum Karbid) testi ile ölçülecektir. Parke altına nem bariyeri konulmayacaksa şap nemi ağırlıkça maksimum %2.0 (standart durum) olacaktır. Yerden ısıtmalı sistemlerde bu limit %1.8'dir. Yalnızca görsel kontrol veya el teması yeterli kabul edilmeyecektir. Nem değeri limitin üzerindeyse tüm döşeme işlemleri durdurulacak; ya zemin ek kurutma süresine bırakılacak ya da uygun nem bariyeri sistemi uygulanacaktır. Test sonucu tutanakla belgelenecektir.
USTA
"Şap yaptık üç ay oldu şefi, kurumuştur — CM aleti getirmeye ne gerek."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Şap yüzeyi gözle kuru görünse de 50 mm kalınlığında şabın tam kuruması mevsime ve ortama göre 3-6 ay alabilir. Alt yüzeyden nem almaya devam eden şap, üzerine döşenen ahşabı nemlendirir. Ahşap nem alarak şişer, genleşir — yapıştırıcı bağı kopar veya parke birbirini iterek burkulur. %2.0 limiti mühendislik değeridir; bu limitin üzerindeki her 0.5 puanlık fazla nem, uzun vadeli şişme riskini dramatik biçimde artırır.
Ahşap parke döşeme denetimi, nem testi ve teknik şartname danışmanlığı için WhatsApp'tan yazın.
Danışmanlık AlınMadde 4: Alt Zemin Düzlüğü, Sağlamlığı ve Hazırlığı
Resmi Şartname Metni
Alt zemin düzlüğü 2 metrelik mala ile maksimum 3 mm toleransında olacaktır. Daha büyük düzensizlikler kendiliğinden düzleşen (self-leveling) akrilik veya çimento esaslı şap ile giderilecektir. Alt zemin yüzeyinde toz, kir, yağ ve yapışmayı engelleyen tüm maddeler uzaklaştırılacaktır. Ahşap parke yapıştırmasında zemin primerı (astar) zorunludur — primer uygulanmadan yapıştırıcı sürülmeyecektir. Zemin yüzey çekme dayanımı minimum 1.0 N/mm² olacaktır.
USTA
"Zemin biraz eğri şefi ama parke kaplar, primer de para — direkt yapıştırıcıyı süreriz."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
3 mm üzeri zemin eğriliği parkeye eşit olmayan destek sağlar — bazı noktalar havada kalır ve insan ağırlığıyla basıldığında "tık tık" ses çıkarır veya yapıştırıcı bağı kopar. Primer atlandığında PU yapıştırıcısı betonla kimyasal bağ kurmak yerine yüzeysel temasla yapışır — yerden ısıtma veya mevsimsel hareketle bu bağ kırılır ve parke kemer yapar. Primer, yapıştırıcı-beton arasındaki bağ dayanımını 0.3 N/mm²'den 1.0+ N/mm²'ye çıkarır.
Madde 5: Yapıştırıcı Seçimi — PU ve MS Polimer
Resmi Şartname Metni
Ahşap parke yapıştırmasında yalnızca tek komponentli poliüretan (1K-PU) veya MS polimer (silan-modified polymer) yapıştırıcı kullanılacaktır. Çift komponentli epoksi yapıştırıcı, kauçuk esaslı dispersiyon yapıştırıcı ve neoprene kontakt yapıştırıcı ahşap parke için kabul edilmeyecektir. Yapıştırıcı, üretici teknik veri sayfasındaki yayma miktarına göre dişli mala ile zemine sürülecektir. Yapıştırıcı pot life içinde kullanılacak; kürlenmiş yapıştırıcı üzerine parke basılmayacaktır. Yapıştırıcı tam kürünü tamamlayana dek (genellikle 24-48 saat) zemine yük bindirilmeyecek ve trafik açılmayacaktır.
USTA
"Dispersiyon yapıştırıcı daha ucuz şefi — epoksiyle de tutturduk hep, sorun çıkmadı."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Dispersiyon yapıştırıcılar su bazlıdır — bu su ahşaba geçerek onu nemlendirir ve yerel şişmeye yol açar. Parkede bağlantı noktaları iterek kapanır ve kabarma başlar. Epoksi ise rijit bağ oluşturur; ahşabın doğal genleşme-büzülme hareketini tolere edemez ve uzun vadede parke-yapıştırıcı arayüzünden kopuş yaşanır. Tek komponentli PU, esnek yapısıyla ahşabın hareketine uyum sağlar ve aynı zamanda zemine güçlü kimyasal bağ kurar — bu ikisini bir arada sunan tek yapıştırıcı türüdür.
Madde 6: Genleşme Boşluğu — 10-12 mm Duvar Payı
Resmi Şartname Metni
Ahşap parkenin tüm duvarlara, sabit mobilya tabanlarına ve kolonlara olan mesafesi minimum 10 mm, maksimum 15 mm olacaktır. Bu boşluk döşeme sırasında takoz (distans bloğu) ile sabit tutulacak, döşeme tamamlandıktan sonra takozlar kaldırılacaktır. Boşluk tamamen kapatılmayacaktır — süpürgelik bu boşluğu gizler ama kapatmaz. Oda içinde iki karşılıklı duvara atılan parke arasındaki toplam mesafenin 7 m'yi aşması durumunda ortada dilatasyon derzi bırakılacaktır.
USTA
"Duvara dayarız şefi, süpürgelik kapatır zaten — boşluk kalsa çirkin görünür."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Ahşap, mevsimsel nem değişimiyle genleşir ve büzülür. Kışın kuru ortamda büzülen parke, yazın nem alarak genleşir. 50 m² bir oda için bu genleşme toplam 15-20 mm olabilir. Duvara dayalı döşenmiş parke bu hareketi yapamaz — oda ortasında "çadır" şeklinde yukarı kalkar veya lamba birleşimlerinden patlama sesleri çıkarak kırılır. 10-12 mm boşluk tam olarak bu hareketi karşılamak için hesaplanmış minimum değerdir.
Madde 7: Döşeme Yönü, Desen Planı ve Kayıp Hesabı
Resmi Şartname Metni
Döşeme yönü ve desen planı, uygulama başlamadan önce kontrollüğe onaylatılacaktır. Genel kural olarak parke odanın uzun kenarına paralel veya ışık gelme yönüne paralel döşenecektir. Başlangıç hattı su terazisiyle belirlenerek çalışma hattına işaretlenecektir. Görünür kenarlardaki (kapı önü, geçiş noktaları) parke geniş tutulacak; küçük kesik parçalar görünmez alanlara atacak şekilde plan yapılacaktır. Malzeme siparişinde döşeme alanının %10-15'i kayıp payı olarak eklenecektir.
USTA
"Kapı ağzından başlarız şefi, nereye gelirse oraya keseriz — plan ne gerek."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Plansız başlanan döşemede kapı ağzında veya odanın görünür ortasında 3-4 cm genişliğinde ince kesik parçalar oluşur — bu hem estetik açıdan kabul edilemez hem de dar parçalar yapıştırıcıyla yeterli temas yüzeyi sağlayamaz ve kısa sürede kalkar. Kayıp payı hesabı da kritiktir: %10-15 altı sipariş verildiğinde parti ortası tükenir ve ek sipariş farklı lot numarasından gelir — renk ve ton farkı görünür hale gelir.
Ahşap parke döşeme denetimi, nem ölçümü ve teknik şartname hazırlığı için ücretsiz ön görüşme.
WhatsApp'tan Ön Görüşme AlınMadde 8: Yerden Isıtmalı Zemin Uyumu
Resmi Şartname Metni
Yerden ısıtmalı zemin üzerine ahşap parke döşeneceğinde ısıl iletkenlik değeri (R değeri) üretici teknik veri sayfasıyla doğrulanacaktır. Maksimum izin verilen R değeri 0.15 m²K/W olacaktır. Yerden ısıtma sisteminin yüzey sıcaklığı asla 27°C'yi aşmayacak şekilde programlanacaktır. Döşemeden önce sistem en az 3 hafta çalıştırılarak şap tamamen kurutulacak; döşemeden 2 gün önce sistem kapatılacak ve döşemeden 1 hafta sonra kademeli olarak devreye alınacaktır. Masif parkenin 18 mm üzerindeki kalınlıkları ısıtmalı zeminde kullanılmayacaktır; endüstriyel parke veya onaylı klik sistem tercih edilecektir.
USTA
"Yerden ısıtma var ama masif parkeyi döşeriz şefi, para bu — sorun olmaz."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Yerden ısıtma zeminini döngüsel olarak ısıtır ve soğutur. Bu döngüde kalın masif ahşap, ısı akışını yavaşlatır (yüksek R değeri) ve aynı zamanda ısıl genleşmeye çok daha fazla maruz kalır. 27°C üzerindeki yüzey sıcaklığı parkeden ağresif nem çekişi yapar — kuruyan parke büzülür ve çatlaklar açılır. Döşemeden hemen sonra sistemi tam güçte çalıştırmak ise yapıştırıcı kürüne izin vermeden termal şok uygular ve bağ dayanımını yok eder.
Madde 9: Süpürgelik Montajı — Genleşme Bariyeri Yasağı
Resmi Şartname Metni
Süpürgelik yalnızca duvara sabitlenecek, parkeye temas etmeyecek ve kesinlikle parkeye vidalanmayacak veya yapıştırılmayacaktır. Süpürgelik, parke-duvar arasındaki 10-12 mm boşluğu görsel olarak gizleme işlevi görür; bu boşluğu kapatma işlevi yoktur. Süpürgelik ile parke arasında minimum 2-3 mm serbest boşluk kalacaktır. Ahşap süpürgelik kullanılacaksa malzeme de aklimatize edilmiş olacaktır. Süpürgelik bağlantı noktaları köşelerde 45° gönye kesim ile birleştirilecektir.
USTA
"Süpürgeliği hem duvara hem parkeye yapıştırırız şefi — daha sağlam durur, oynamaz."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Süpürgelik parkeyevidalandığında veya yapıştırıldığında, parkenin genleşme hareketi süpürgeliği de birlikte hareket ettirir. Duvara sabitli süpürgelik parkeyi tutmaya çalışır ve iki kuvvet arasında sıkışan parke ya süpürgeliği koparmak için iter ya da kendi ortasından kabarır. Genleşme boşluğu bırakılmasının tüm amacı budur — süpürgeliğin parkeyi tutmaması gerekir.
Madde 10: Zımparalama ve Cila Uygulaması
Resmi Şartname Metni
Fabrika cilasız (ham) masif parke döşeme sonrasında bant zımpara makinesi ile tahıl yönünde zımparalanacaktır. Zımpara kademeleri: 36-60-80-100-120 grit kademeli geçiş yapılacaktır. Zımparalama sonrasında oluşan ahşap tozu tamamen temizlenecek ve yüzey vakumlanacaktır. Cila uygulamasında su bazlı poliüretan vernik (minimum 3 kat) veya yağ-balmumu sistemi uygulanacaktır. Her kat arası 180-220 grit ince zımpara ile hafif taşlama yapılacaktır. Birinci kat cila kürünü tamamlamadan ikinci kat uygulanmayacaktır.
USTA
"Bir kat vernik çekeriz şefi, parlar güzel görünür — üç kat çok fazla zaman."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Tek kat vernik, ahşabın gözenek yapısını tam dolduramaz — yüzey parlak görünür ama koruyucu film kalınlığı yetersizdir. Ayak trafiği bu ince filmi birkaç ayda aşındırır ve ahşap yüzey açığa çıkar. Minimum 3 kat uygulama, filmi 80-100 mikron kalınlığa ulaştırır ve uzun vadeli aşınma direnci sağlar. Kat arası zımpara ise bir önceki kattaki pürüzleri giderir ve sonraki katın kimyasal bağını güçlendirir.
Madde 11: Kapı Geçişleri ve Geçiş Profili
Resmi Şartname Metni
Farklı oda veya zemin kaplamalarının birleştiği kapı geçişlerinde, iki yüzeyin bağımsız genleşmesine izin verecek biçimde T-profil veya geçiş profili kullanılacaktır. Profil materyal seçimi zemin yükseklik farkına göre yapılacaktır: aynı seviyede T-profil, kot farkında rampalı geçiş profili (reducer). Kapı kasasının altından geçen parke için kasa altı minimum 2 mm serbest boşluk bırakılacaktır. Profilsiz, rijit birleşim yasaktır.
USTA
"Kapı eşiğinde profil koymayalım şefi, görünmez güzel — direkt geçeriz."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Kapı geçişinden iki farklı oda birbirine bağlanır. Her oda kendi sıcaklık ve nem koşullarına sahiptir ve parke bağımsız genleşme yapar. Profilsiz birleşimde iki oda parkesi birbirine direkt temas eder — her iki yönden gelen genleşme kuvvetleri geçiş noktasında birikerek lambayı parçalar veya parkeyi kapı dikiş noktasından iter. Geçiş profili bu iki bağımsız sistemin hareket özgürlüğünü korur.
Madde 12: Ortam Nemi ve Uzun Vadeli Bakım Şartları
Resmi Şartname Metni
Ahşap parke döşendikten sonra ortam koşulları yıl boyunca %45-65 bağıl nem ve +18°C ile +24°C sıcaklık arasında tutulacaktır. Kış aylarında merkezi ısıtma ile ortam çok kurursa nemlendirici (humidifier) kullanılacaktır. Bağıl nem %35'in altına düşmesi veya %75'i aşması, parke için kritik hasar eşiğidir. Uzun süreli doğrudan güneş ışığına maruz kalan bölgeler için UV koruyucu film veya perde kullanılacaktır. Yüzeye dökülen su derhal silinecektir — su uzun süre parke üzerinde bırakılmayacaktır.
USTA
"Parkeyi döşedik, teslim ettik şefi — bakım müşterinin işi artık, bize ne."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Ahşap parke, döşeme sonrasında yaşayan bir malzeme olmaya devam eder. Türkiye'de kış aylarında merkezi ısıtmalı apartmanlarda iç nem %25-30'a düşebilir. Bu koşullarda parke ciddi büzülme yaşar ve lamba boşlukları oluşur. Kullanıcı "parke bozuldu" diye şikâyet eder ama nedenin ortam nemi olduğu anlaşıldığında sorumluluk belirsizleşir. Şartnamede bakım koşullarının net olarak belirtilmesi, teslimden sonra oluşabilecek hukuki sorumluluğu netleştirir.
Madde 13: Hata Maliyet Tablosu
Aşağıdaki tablo, yukarıda anlatılan ihmallerin 150 m² ahşap parke döşeme projesi için 2026 piyasa koşullarında ortaya çıkardığı gerçek onarım bedelini özetler:
| İhmal Edilen Madde | Gerçek Sonuç | Onarım / Yenileme Maliyeti |
|---|---|---|
| Yanlış rutubet teslimi (Madde 1) | Lamba boşlukları veya şişme | +30.000 - 80.000 TL (komple sökme + yeniden) |
| Aklimatizasyon yapılmaması (Madde 2) | Döşeme sonrası boyutsal değişim | +25.000 - 65.000 TL |
| CM testi atlanması (Madde 3) | Alt nem kaynaklı şişme, kabarma | +40.000 - 100.000 TL (söküm + zemin kurutma + yeniden) |
| Primer atlanması (Madde 4) | Yapıştırıcı kopuşu, ses çıkarma | +20.000 - 55.000 TL |
| Yanlış yapıştırıcı (Madde 5) | Şişme, bağ kopuşu, kalk | +30.000 - 80.000 TL |
| Genleşme boşluğu bırakılmaması (Madde 6) | Burkülme, kabarma, çadır etkisi | +35.000 - 90.000 TL (komple söküm + yeniden) |
| Plansız döşeme (Madde 7) | Kapı önünde dar kesik, estetik ret | +10.000 - 25.000 TL |
| Yerden ısıtmada yanlış parke (Madde 8) | Çatlak, büzülme, bağ kopuşu | +40.000 - 100.000 TL |
| Süpürgelik parkeye sabitlenmesi (Madde 9) | Genleşme engellenir, kabarma | +8.000 - 20.000 TL |
| Az katlı vernik (Madde 10) | Erken aşınma, yüzey açılması | +10.000 - 25.000 TL (yeniden zımpara + cila) |
| Geçiş profili atlanması (Madde 11) | Kapı geçişinde lamba kırılması | +5.000 - 12.000 TL |
| Ortam nemi ihmal (Madde 12) | Mevsimsel lamba boşlukları | +15.000 - 40.000 TL (sıklıkla tartışmalı sorumluluk) |
Ahşap parke sökümü en pahalı zemin onarımıdır. 150 m² masif parkeyi sökme maliyeti (mekanik sökme, yapıştırıcı kalıntısı temizliği, zemin restorasyon hazırlığı) 20.000-40.000 TL'ye ulaşır. Üzerine yeni parke, primer, yapıştırıcı ve cila eklendiğinde toplam maliyet orijinal döşemenin 2-3 katını kolayca aşar. CM testi ve aklimatizasyon gibi "küçük" adımlar bu maliyeti sıfırlar.
Ahşap parke döşeme denetimi ve teknik şartname hazırlığı için hemen yazın.
WhatsApp'tan Yazın