ForumCAD
Teknik Şartname Serisi — FCAD-TS-067
Bina Yıkımı
Teknik Şartnamesi
Bu Şartname Kimlere Hitap Eder?
Yıkım ihalesi hazırlayan belediyeler ve kamu kurumlarına; yıkım ruhsatı alacak müteahhitlere; fenni mesuliyet üstlenecek inşaat mühendislerine; patlayıcılı yıkım ekibi oluşturacak yapı firmalarına; yıkım işlerini denetleyecek yapı denetim kuruluşlarına. Bu şartname, 12 Ağustos 2026 tarih ve 33338 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik" hükümlerine dayalı olarak hazırlanmıştır ve sektördeki ilk kapsamlı teknik şartnameyi oluşturmaktadır.
Şartname İçindekiler
- Madde 1 — Kapsam ve Yıkım Sınıflandırması
- Madde 2 — Atıfta Bulunulan Mevzuat
- Madde 3 — Yıkım Öncesi Zorunlu Araştırma ve Raporlar
- Madde 4 — Altyapı Kesme ve Güvenlik Prosedürü
- Madde 5 — Fenni Mesuliyet ve Proje Organizasyonu
- Madde 6 — Patlayıcıyla Yıkım Özel Gereksinimleri
- Madde 7 — Yüksek Yapı Yıkımı — EK-5 Gereksinimleri
- Madde 8 — Saha Güvenliği ve Perdeleme Sistemi
- Madde 9 — Gürültü ve Titreşim Kontrolü
- Madde 10 — Atık Yönetimi
- Madde 11 — Yıkım Ruhsatı Süresi ve Uzatma
- Madde 12 — Kamu Kurumu İstisnası (6306 Kapsamı)
- Madde 13 — Kalite Kontrol ve Saha Denetimi
- Madde 14 — Reddedilme Kriterleri
- Madde 15 — Teslimde Zorunlu Belgeler
Madde 1 — Kapsam ve Yıkım Sınıflandırması
Bu şartname; belediye, kamu kurumu ve özel sektör projelerinde yapıların tamamının veya belirli bölümlerinin yıkılmasına ilişkin teknik, idari ve güvenlik gereksinimlerini kapsar. Yıkım işlemi aşağıdaki yönteme göre sınıflandırılır:
| Yıkım Yöntemi | Tanım | Özel Gereksinim |
|---|---|---|
| Makineyle Yıkım | Ekskavatör, kırıcı veya yıkım robotu ile kontrollü yıkım | Fenni mesul (gerekli eşikte), perdeleme sistemi |
| Patlayıcıyla Yıkım | Patlayıcı madde kullanılarak yapının kontrolü çöküşü | 3 kişilik zorunlu ekip, sensör, kamera, meteoroloji |
| Seçici Yıkım | Tehlikeli atıkların önce ayrıştırılması, geri dönüştürülebilir malzemelerin ayırımı ve ardından kontrollü yıkım | Tehlikeli madde raporu, atık bertaraf belgesi |
| Kısmi Yıkım | Yapının yalnızca belirli bölümünün yıkımı | Statik güvenlik raporu, komşu bölüm koruması |
1.1 Yapı Yüksekliğine Göre Yıkım Kategorisi
| Kategori | Bina Yüksekliği | Yapı Yüksekliği | Zorunlu Gereksinim |
|---|---|---|---|
| Standart Yıkım | 18,50 m'ye kadar | — | Genel şartname hükümleri. İdare kararıyla fenni mesul istenebilir. |
| Fenni Mesul Zorunlu | 18,50 m'yi aşan | — | İnşaat mühendisi fenni mesuliyeti. Patlayıcılı tüm yıkımlar + 2'den fazla bodrum: yükseklikten bağımsız. |
| Yüksek Yapı | 21,50 m'yi aşan | 30,50 m'yi aşan | EK-5 yıkım planı zorunlu. Makine veya patlayıcı tekniği EK-5 esaslarına göre. |
| Çok Yüksek Yapı | 51,50 m'yi aşan | 60,50 m'yi aşan | EK-5 + ek güvenlik tedbirleri. Perdeleme, örtülü yol, koruma fanı zorunlu. |
Madde 2 — Atıfta Bulunulan Mevzuat
| Mevzuat | Konu |
|---|---|
| 12.08.2026 tarih ve 33338 sayılı RG | Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik — temel dayanak |
| 3194 sayılı İmar Kanunu | Yapı ruhsatı ve yıkım ruhsatı hükümleri |
| 6306 sayılı Kanun | Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi — kamu istisnası |
| Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği (30.11.2022 / 32029 sayılı RG) | Akustik rapor uzman nitelikleri ve yıkım gürültüsü sınır değerleri |
| Atık Yönetimi Yönetmeliği | Yıkıntı atıklarının sınıflandırılması, taşınması ve bertarafı |
| Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği | Asbest, kurşun boya, PCB içeren yapı elemanlarının bertarafı |
| İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (6331) | Yıkım sahası İSG gereksinimleri |
| Patlayıcı Maddelerle İlgili Yönetmelik | Patlayıcı kullanımı, depolama ve nakliye |
| TS EN 13830 | Titreşim değerleri ve komşu yapı etki değerlendirmesi |
Madde 3 — Yıkım Öncesi Zorunlu Araştırma ve Raporlar
3.1 Yapı Araştırması
Yıkım ruhsatı başvurusundan önce, yıkılacak yapı için aşağıdaki araştırmalar tamamlanacak ve belgelenecektir:
- Mimari ve statik inceleme: Yapı projesi mevcutsa temin edilecek; yoksa rölöve alınacaktır. Taşıyıcı sistem türü (karkas, yığma, prefabrik) ve kolon-kiriş konumları belirlenecektir.
- Temel sistemi: Komşu yapıların temelleri ile ilişkisi, zemin türü ve yeraltı suyu durumu araştırılacaktır. Bodrum katı ikiden fazla olan yapılarda geoteknik değerlendirme zorunludur.
- Mevcut hasar tespiti: Yapıdaki mevcut çatlak, oturma veya yapısal hasar belgelenecektir. Ağır hasarlı yapılarda yıkım öncelik sırası mühendis kararıyla belirlenecektir.
- Komşu yapı durumu: Bitişik ve yakın mesafedeki yapılarda yıkım öncesi fotoğraflı hasar tespiti yapılacak ve tutanağa bağlanacaktır.
Usta Der Ki
"İçine baktık, duvarları vurduk. Ne var, yıkacağız. Araştırma ne işe yarar?"
Şantiye Gerçeği
Göz kararı yapı araştırması iki sahnede felakete yol açar. Birincisi: bodrum katta keşfedilmeyen taşıyıcı eleman, makine vururken kontrol dışı çökmeye neden olur. İkincisi: komşu binada önceden mevcut olan çatlak, yıkım sonrası mal sahibi tarafından "hasar ettiniz" davası olarak masaya gelir. Fotoğraflı ön hasar tespit tutanağı olmadan bu davayı kazanmak neredeyse imkânsızdır.
3.2 Tehlikeli Madde Araştırması (Seçici Yıkım Ön Koşulu)
Seçici Yıkım — Yönetmelik Tanımı
12 Ağustos 2026 tarihli yönetmelikle seçici yıkım ilk kez resmi tanım kazandı: tehlikeli atıkların önce ayıklanması, geri dönüştürülebilir malzemelerin ayrıştırılması ve yıkımın kontrollü yapılması. Yıkım planında hangi yöntemin seçildiği açıkça belirtilecektir.
- Yapı yaşı ve inşaat tarihine göre asbest, kurşun boya, PCB ve diğer tehlikeli maddelerin varlığı araştırılacaktır.
- Tehlikeli madde tespiti halinde yetkili laboratuvar raporu alınacak, bertaraf planı hazırlanacak ve yıkıma girilmeden önce tehlikeli maddeler uzman firma tarafından uzaklaştırılacaktır.
- Tehlikeli atıklar, Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında lisanslı bertaraf tesisine taşınacak ve bertaraf belgesi yıkım dosyasına eklenecektir.
Usta Der Ki
"Yeni bina, asbest olmaz şefi. 2000'den sonra yapılmış."
Şantiye Gerçeği
Türkiye'de asbestin yasaklanması 2010 yılında tamamlandı. 2010 öncesi birçok yapıda çatı kaplama, boru yalıtımı, tavan akustik paneli ve zemin kaplama malzemelerinde asbest bulunabilir. Yıkım sırasında asbest içeren malzeme kırılırsa havaya yayılan lifler hem işçiler hem çevre için kanserojen riski oluşturur. Yetkili laboratuvar raporu olmadan "asbest yok" iddiası hukuki olarak geçersizdir; cezai ve hukuki sorumluluk tamamen müteahhite ait olur.
Madde 4 — Altyapı Kesme ve Güvenlik Prosedürü
Yıkım makinesi sahaya girmeden önce yapıya bağlı tüm altyapı hizmetleri kesilecek ve kesme işlemi bağımsız olarak doğrulanacaktır.
| Altyapı | Kesme Yöntemi | Doğrulama |
|---|---|---|
| Elektrik | TEDAŞ veya dağıtım şirketi tarafından sayaç sökümü ve bağlantı kesilmesi | Resmi kesme tutanağı + trafo bağlantısı mühendis kontrolü |
| Doğalgaz | Dağıtım şirketi tarafından vana kilitleme ve sayaç sökümü | Boru hattı basınç testi — sıfır basınç teyidi |
| Su / Kanalizasyon | İlgili idare tarafından ana vana kilitleme | Su gelmediğinin saha kontrolü + tutanak |
| Telekom / Fiber | Operatör tarafından hat kesme | Operatör yazılı onayı |
Usta Der Ki
"Elektriği kestiler dediler, makineyi sürdük. Abone kesmesi tamam."
Şantiye Gerçeği
Abone sözleşmesinin feshi, fiziksel bağlantı kesiminden farklıdır. Binadan çekilen hat trafo merkezine hâlâ bağlı olabilir; yıkım sırasında kablo koptuğunda elektrik çarpması ve ark yangını meydana gelir. Doğrulanmamış "kesildi" bilgisiyle bir yıkım sırasında yaşanan elektrik kazası, müteahhit için hem cezai hem hukuki tam sorumluluk anlamına gelir. Fiziksel kesme belgesi ve bağımsız mühendis kontrolü zorunludur.
Madde 5 — Fenni Mesuliyet ve Proje Organizasyonu
5.1 Fenni Mesul Zorunluluğu
Aşağıdaki durumlarda lisanslı inşaat mühendisi fenni mesuliyeti zorunludur:
- Bina yüksekliği 18,50 m'yi aşan yapıların tamamında (12 Ağustos 2027'den itibaren)
- Patlayıcı kullanılan tüm yıkımlarda — yükseklikten bağımsız
- İkiden fazla bodrum katı olan her yapıda — yükseklikten bağımsız
- Aşağıdaki risk faktörlerinden biri mevcut olduğunda, 18,50 m altındaki yapılarda da ilgili idare fenni mesul isteyebilir:
- Bitişik nizam yapı
- Karma taşıyıcı sistem veya yapısal düzensizlik
- Sağlık, eğitim veya kültür tesisi yakınında olma
Usta Der Ki
"18,50 m altında, fenni mesul olmadan yaparız. Yönetmelikte yazmıyor."
Şantiye Gerçeği
18,50 m altındaki binalarda genel kural fenni mesul aramamak; ancak idare kararıyla bu istisna her an kaldırılabilir. Patlayıcı kullanılıyorsa veya bodrum kat sayısı ikiden fazlaysa yükseklikten bağımsız olarak fenni mesul zaten zorunlu. Bitişik yapı varsa idare fenni mesul isteyebilir. "Yönetmelikte yazmıyor" demek yanlış — ilgili idare takdir yetkisini kullanabilir.
5.2 Fenni Mesulin Yükümlülükleri
- Yıkım planının hazırlanmasından, onaylanmasından ve sahada uygulanmasından sorumludur.
- Yıkım ruhsatı başvurusunda imzalı taahhütname verecektir.
- Yıkım süresince periyodik saha denetimleri yapacak ve tutanak düzenleyecektir.
- Patlayıcılı yıkımlarda patlatma sırasında şantiyede fiziksel olarak bulunacaktır.
- Yıkım tamamlandığında teslim belgesi paketini hazırlayacak ve imzalayacaktır.
Madde 6 — Patlayıcıyla Yıkım Özel Gereksinimleri
6.1 Zorunlu Ekip
Patlayıcı kullanılan tüm yıkımlarda aşağıdaki üç kişi ayrı ayrı görevlendirilecektir:
| Görev | Nitelik | Yükümlülük |
|---|---|---|
| Fenni Mesul | İnşaat mühendisi | Yıkım planının tamamından sorumlu. Patlatma sırasında şantiyede bulunacaktır. |
| Patlatmadan Sorumlu Mühendis | İnşaat, maden, çevre, jeoloji veya jeofizik mühendisliği mezunu. Bakanlık onaylı sertifika VEYA alanda tezli yüksek lisans. | Patlayıcı hesabı ve modelleme. Patlatma sırasında fenni mesul ile birlikte şantiyede bulunacaktır. |
| Ateşleyici | B sınıfı yeterlik belgesi | Patlayıcının yerleştirilmesi ve ateşlenmesi. Ayrı bir kişi olacaktır — patlatmadan sorumlu mühendis ile aynı kişi olamaz. |
Üç Kişi — Üç Ayrı Kişi
Fenni mesul, patlatmadan sorumlu mühendis ve ateşleyici birbirinden farklı kişiler olacaktır. Aynı kişinin birden fazla rolü üstlenmesi kabul edilemez. Patlatma sırasında fenni mesul ve patlatmadan sorumlu mühendis fiziksel olarak şantiyede, güvenli alanda birlikte bulunmak zorundadır.
Usta Der Ki
"Ateşleyici var, B sınıfı belgeli. O halleder, yeter bu."
Şantiye Gerçeği
Ateşleyici yalnızca patlayıcıyı fiziksel olarak yerleştirip ateşler. Patlayıcı miktarı, geciktirme sırası ve çökme dinamiği hesabını ayrı sertifikalı bir mühendis yapmak zorundadır. Bu kişi patlatmadan sorumlu mühendistir. Patlatma sırasında her ikisi şantiyedeyken bir hata meydana gelirse hem hesap hem uygulama sorumluluğu ayrı kişilerde olduğu için hukuki süreç netleşir. Tek kişide birden fazla rol birleşirse tüm sorumluluk o kişide birikir ve sigorta kapsamı sorgulanır.
6.2 Teknik Ekipman Zorunluluğu
- Titreşim ve basınç sensörü: Kalibre edilmiş sensörler komşu yapılar ve kritik noktalara yerleştirilecektir. Ölçümler kayıt altına alınacak ve rapora eklenecektir.
- Yüksek hızlı kamera: Patlatma süreci yüksek hızlı kamera ile kayıt altına alınacaktır. Kayıtlar yıkım dosyasında 5 yıl süreyle saklanacaktır.
- Güvenli alan iletişim sistemi: Sahada bulunan tüm personel arasında telsiz veya eşdeğer anlık iletişim zorunludur.
6.3 Meteoroloji Değerlendirmesi
Patlatma öncesinde aşağıdaki meteorolojik veriler değerlendirilecek ve uygunsuz koşullarda patlatma ertelenecektir:
- Rüzgar hızı ve yönü — toz ve moloz dağılımı için kritik
- Yağış durumu — ıslak patlayıcı güvenlik riski
- Görüş mesafesi — güvenli tahliye ve gözlem için
- Yıldırım riski — elektronik ateşleyici sistemlerin tetiklenmesi
6.4 Test Patlatması
Gerekli görüldüğünde EK-5 esaslarına göre test patlatması yapılabilir. Test patlatması yapıldığında EK-6'da yer alan Form-8 doldurularak yıkım dosyasına eklenecektir.
Madde 7 — Yüksek Yapı Yıkımı — EK-5 Gereksinimleri
EK-5 — Yüksek Yapı Yıkım Planı Zorunluluğu
Bina yüksekliği 21,50 m veya yapı yüksekliği 30,50 m'yi aşan yapıların yıkımında, yıkım planı yönetmelik EK-5 esaslarına göre hazırlanacaktır. EK-5, yıkım tekniği seçimi, aşamalar, patlayıcı hesap ve modelleme, personel nitelikleri ve perdeleme sistemlerini kapsar.
7.1 EK-5 Yıkım Planı İçeriği
- Yıkım tekniği seçimi gerekçesi: Makine veya patlayıcı tekniğinin neden seçildiği, yapı özellikleri ve çevre koşulları değerlendirilerek açıklanacaktır.
- Yıkım aşamaları: Hangi bölümün ne sırayla yıkılacağı, her aşamada alınacak güvenlik tedbirleri ve aşamalar arası geçiş kriterleri belirtilecektir.
- Patlayıcı hesabı ve modelleme: Patlayıcı miktarı, geciktirme sırası, beklenen çökme dinamiği ve çevreye etkiler hesaplanacak; gerektiğinde bilgisayar modellemesi yapılacaktır.
- Komşu yapı etki analizi: Titreşim ve basınç dalgası etkisi hesaplanacak, komşu yapılara zarar vermeyecek şekilde tasarım yapılacaktır.
- Perdeleme ve koruma sistemi planı: Toz, moloz ve ses kontrolü için gerekli koruma sistemleri ve güvenlik mesafeleri belirlenecektir.
7.2 Çok Yüksek Yapı Ek Tedbirleri
Bina yüksekliği 51,50 m veya yapı yüksekliği 60,50 m'yi aşan yapılarda EK-5 gereksinimlerine ek olarak:
- Çevre yapıları tamamen örten perdeleme sistemi zorunludur.
- Yaya ve araç trafiği için örtülü koruma yolu (örtülü yol) oluşturulacaktır.
- Koruma fanı veya su siperden oluşan toz bastırma sistemi zorunludur.
- Yerel halk ve komşu işyerlerine en az 72 saat önceden yazılı bildirim yapılacaktır.
Madde 8 — Saha Güvenliği ve Perdeleme Sistemi
8.1 Güvenlik Çevresi
- Yıkım sahası, yetkisiz girişi engelleyecek şekilde çevrilecek; giriş-çıkış noktaları kontrol altında tutulacaktır.
- Güvenlik mesafesi: yıkılacak yapı yüksekliğinin en az 1,5 katı kadar alan güvenli alan olarak işaretlenecektir. Patlayıcılı yıkımlarda bu mesafe EK-5 hesabına göre artırılabilir.
- Yıkım sahasına giren tüm personel baret, güvenlik yeleği ve uygun KKD ile donatılacaktır.
- Saha girişine "YIKIM SAHASI — İZİNSİZ GİRİLEMEZ" ve acil toplanma noktası levhası asılacaktır.
8.2 Toz ve Moloz Kontrolü
- Yıkım sırasında toz oluşumunu bastırmak için su serpme sistemi zorunludur. Çevre koşullarına göre periyodik aralıklarla uygulanacaktır.
- Molozun saha dışına taşmasını önleyecek tahta veya metal bariyer sistemi kurulacaktır.
- Saha çıkışında araç tekeri yıkama havuzu veya basınçlı su sistemi ile toprak ve molozun yola taşınması önlenecektir.
Usta Der Ki
"Etraf bomboş, komşu yok. Perdeye ne gerek, para kaybı."
Şantiye Gerçeği
Perdeleme sistemi yalnızca komşu yapı için değildir. Kamusal alan yürüyüş yolu, araç yolu veya okul/işyeri yakınında açık sahada yıkım yapılıyorsa moloz ve toz halkın üzerine gidebilir. Kaza anında "etraf boştu" savunması geçersizdir; güvenlik çevresi kurulmamış sahadaki her kaza müteahhitin sorumluluğundadır. Su serpme olmaksızın yıkım sırasında oluşan toz bulutunu savcılık dava konusu yapar.
Madde 9 — Gürültü ve Titreşim Kontrolü
9.1 Akustik Rapor Zorunluluğu
Yıkım faaliyetine ilişkin akustik rapor, Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği (30.11.2022 tarih ve 32029 sayılı RG)'nde belirtilen uzmanlığa sahip kişilerce hazırlanacaktır. Raporun ekinde uzmanın diploma ve yıkım-patlatma eğitim sertifikaları sunulacaktır.
9.2 Titreşim Sınır Değerleri
- Komşu yapılarda ölçülen titreşim hızları TS EN 13830 sınır değerlerini aşmayacaktır.
- Yıkım öncesi ve sırasında kalibre edilmiş titreşim sensörleri ile anlık ölçüm yapılacak, sınır aşımı durumunda yıkım durdurulacaktır.
- Tüm ölçüm kayıtları tarih ve saat damgalı olarak yıkım dosyasına eklenecektir.
Usta Der Ki
"Titreşim sensörü ne gerek, makine biraz sallıyor, normal bu."
Şantiye Gerçeği
Komşu yapıda oluşan titreşim belirli eşiği aşarsa duvarlar çatlar, eski yapılarda zemin kat kolonları zarar görür. Titreşim ölçüm kaydı olmadan komşu bina sahibi "sizin yıkımdan çatlak oluştu" dediğinde bu iddiayı çürütecek teknik belgeniz yoktur. Sensör kaydı hem iddiayı çürütür hem de sınır aşımı anında yıkımı durdurup büyük hasarı önler. Sonradan ödenen tazminat her zaman sensörün maliyetinden fazladır.
Usta Der Ki
"Akustik rapor aldık zaten, 2 yıl önceki. Aynı bölge, aynı şey."
Şantiye Gerçeği
Akustik rapor her yıkım projesi için ayrı hazırlanmak zorundadır. Yapı büyüklüğü, çevre yapı yoğunluğu ve yıkım yöntemi değiştikçe gürültü profili tamamen değişir. Eskiden alınmış rapor, mevcut yıkım için hukuki geçerlilik taşımaz. Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği referansını doğru almak da kritik: 2022'den önce hazırlanan raporlar eski mevzuata atıfta bulunuyor, yeni yönetmelik güncel referansı zorunlu kılıyor.
Madde 10 — Atık Yönetimi
10.1 Moloz Sahasının Önceden Belirlenmesi
Yıkım ruhsatı başvurusunda moloz döküm sahasının belgesi sunulacaktır. Sahası belirlenmeyen yıkım başvurusu kabul edilmeyecektir.
- Döküm sahası ilgili belediye veya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nce onaylanmış olacaktır.
- Nakliye araçları moloz dökümü belgesi taşıyacak; belgesiz araçla moloz taşıma sözleşme ihlali sayılacaktır.
- Tehlikeli atıklar (asbest, kurşun boya, PCB) ayrı araçla, lisanslı bertaraf tesisine taşınacak ve manifesto belgesi düzenlenecektir.
10.2 Geri Dönüşüm
- Yıkıntı betonundan çelik donatı ayrıştırılacak ve lisanslı geri dönüşüm tesisine gönderilecektir.
- Yıkıntı atığı içindeki beton kırığı, ilgili mevzuat kapsamında geri dönüşüm tesisinde değerlendirilebilir.
- Ahşap, cam ve diğer geri dönüştürülebilir malzemeler molozdan ayrıştırılarak ayrı kategorilerde bertaraf edilecektir.
Madde 11 — Yıkım Ruhsatı Süresi ve Uzatma
Yıkım ruhsatı süresi ilgili idarece belirlenir. Aşağıdaki koşulların varlığında müteahhit yazılı talepte bulunabilir ve ilgili idare onayıyla süre uzatılabilir:
- Yapının bitişik nizamda olması
- Yüksek yapı sınıfında bulunması
- Çevre koşullarının makineyle yıkımı zorlaştırması
- Mücbir sebep bulunması
Uzatma Koşulları
Uzatma: bir defaya mahsus, en fazla 3 ay. Uzatma talebinde yıkım planındaki ilerleme durumu ve gecikme gerekçesi yazılı olarak sunulacaktır. Süre uzatımı ruhsatın geçerliliğini korur; ek ruhsat başvurusu gerekmez.
Madde 12 — Kamu Kurumu İstisnası (6306 Kapsamı)
12 Ağustos 2026 tarihinden itibaren geçerli: 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Kanunu kapsamında kamu kurumu ve kuruluşları tarafından gerçekleştirilen yıkımlarda müteahhit ve şantiye şefi aranmayacaktır.
Sorumluluk Ortadan Kalkmaz
Müteahhit ve şantiye şefi zorunluluğu kalkmıştır; ancak yıkım planı hazırlanması gereken tüm yıkımlarda her türlü fenni mesuliyet ilgili kamu kurum veya kuruluşu tarafından üstlenilmek zorundadır. Bu istisna yalnızca 6306 kapsamındaki kamu yıkımları için geçerlidir; özel sektör yıkımlarında uygulanmaz.
Madde 13 — Kalite Kontrol ve Saha Denetimi
| Kontrol Kalemi | Yöntem | Kabul Kriteri |
|---|---|---|
| Altyapı kesme belgesi | Resmi tutanak kontrolü | Tüm hatlar için ayrı belge mevcut |
| Tehlikeli madde raporu | Laborauvar raporu inceleme | Yetkili lab, tehlikeli madde tespiti veya temiz raporu |
| Fenni mesul kimliği | Belge kontrolü | İnşaat mühendisi, lisans ve oda kaydı aktif |
| Patlayıcı ekip belgesi | Sertifika kontrolü | Patlatma sertifikası + B sınıfı ateşleyici belgesi |
| Komşu yapı ön hasar tespiti | Fotoğraflı tutanak | Tarihli, imzalı, komşu yapı sahibince onaylı |
| Akustik rapor | Rapor ve uzman belgesi kontrolü | 30.11.2022 / 32029 sayılı RG kapsamında uzman |
| Titreşim ölçüm kayıtları | Sensör kayıt çıktısı | TS EN 13830 sınır değerleri aşılmamış |
| Moloz döküm belgesi | Araç manifestosu kontrolü | Onaylı saha, lisanslı taşıma |
| EK-5 yıkım planı (yüksek yapı) | Plan inceleme | Yönetmelik EK-5 formatında, fenni mesul imzalı |
| Kamera kayıtları (patlayıcılı) | Kayıt doğrulama | Yüksek hızlı, tarih damgalı, arşivlenmiş |
Madde 14 — Reddedilme Kriterleri
- Altyapı kesme belgesi tamamlanmadan yıkıma başlanmış olması
- Tehlikeli madde araştırması yapılmadan seçici yıkıma geçilmiş olması
- Fenni mesul zorunlu eşikte mühendis görevlendirilmemiş olması
- Patlayıcılı yıkımda zorunlu üç kişinin herhangi birinin eksik olması
- Patlatmadan sorumlu mühendis ile ateşleyicinin aynı kişi olması
- Meteoroloji değerlendirmesi yapılmadan patlatma gerçekleştirilmiş olması
- Sensör ve kamera kaydı olmaksızın patlayıcılı yıkım yapılmış olması
- Yüksek yapıda EK-5 yıkım planı olmaksızın yıkıma başlanmış olması
- Moloz döküm sahası belirlenmemiş ve belgesi sunulmamış olması
- Akustik rapor eksik veya güncel olmayan mevzuata dayalı hazırlanmış olması
- Komşu yapı ön hasar tespit tutanağı alınmamış olması
- Ruhsat süresi dolmuş ve uzatma talebi yapılmamış olması
Kabul Edilemez Usta İfadeleri
"İçine baktık, yeter" (yapı araştırması yerine) / "Abone kesildi, oldu" (bağımsız doğrulama yerine) / "Yeni bina, asbest olmaz" (tehlikeli madde raporu yerine) / "Ateşleyici var, yeterli" (patlatmadan sorumlu mühendis yerine) / "Hava bakar mıyız" (meteoroloji değerlendirmesi yerine) / "Moloz sahasını sonra hallederiz" / "Titreşim sensörü fazladan masraf" — hiçbiri teknik gereksinimden vazgeçme gerekçesi olamaz.
Madde 15 — Teslimde Zorunlu Belgeler
- Yıkım öncesi yapı araştırma raporu: Statik inceleme, temel sistemi ve mevcut hasar tespiti
- Tehlikeli madde raporu: Yetkili laboratuvar analizi (temiz raporu veya bertaraf belgesi)
- Altyapı kesme tutanakları: Elektrik, doğalgaz, su ve telekom için ayrı ayrı
- Komşu yapı ön hasar tespit tutanağı: Fotoğraflı, imzalı, tarihli
- Fenni mesul taahhütnamesi ve saha denetim tutanakları
- Akustik rapor: Uzman belgesiyle birlikte, güncel mevzuata uygun
- EK-5 yıkım planı: Yüksek yapılar için zorunlu, fenni mesul imzalı
- EK-6 Form-8: Test patlatması yapılmışsa zorunlu
- Titreşim ve basınç sensörü ölçüm kayıtları: Patlayıcılı yıkımlarda tarih damgalı
- Yüksek hızlı kamera kayıtları: Patlayıcılı yıkımlarda, 5 yıl arşiv zorunluluğuyla
- Meteoroloji değerlendirme tutanağı: Patlatma tarihine ait
- Moloz döküm ve tehlikeli atık manifesto belgeleri
- Yıkım tamamlanma tutanağı: Fenni mesul ve idarece imzalı
Yıkım ruhsatı, EK-5 yıkım planı, fenni mesuliyet veya ihale şartnamesi hazırlığı için teknik danışmanlık alın.
WhatsApp'tan YazınResmi Teknik Şartname — PDF
FCAD-TS-067 · Tüm maddeler · Sözleşmeye doğrudan eklenebilir format
İlgili içerikler: Bina Yıkım Yönetmeliği 2026 Rehberi · Çelik Merdiven İmalatları Şartnamesi