Karo Halı Teknik Şartnamesi 2026:
Usta Bahaneleri ve Şantiye Gerçekleri
Ofis Yöneticileri, İç Mimarlar ve Proje Yöneticileri İçin Ön Söz
Karo halı Türkiye'nin ticari iç mekan döşeme pazarının en pratik ve yaygın çözümüdür. Ama pratikte iki büyük hata tekrarlanır: kullanım sınıfı yanlış seçilir ve 3-4 yılda görünüm bozulur; ya da yanlış lif veya sırt sistemi seçimi nedeniyle elektrostatik yük oluşur ve bilgisayar ekipmanları zarar görür. Bu şartname EN ISO 10874 kullanım sınıfı belirleme, hav lifi türleri, elektrostatik performans (EN 1471), yangın sınıfı, alt zemin hazırlığı, yapıştırıcı sistemi seçimi ve döşeme deseni kurallarını 20 yıllık döşeme sistemi tasarımı ve uygulama mühendisliği deneyimiyle ele almaktadır.
Şartname İçindekiler
- 1. Kullanım Sınıfı ve Mekan Seçim Matrisi
- 2. Hav Lifi Türleri — PA6.6, PA6, PP ve Yün
- 3. Hav Ağırlığı, Hav Yüksekliği ve Konstrüksiyon
- 4. Sırt (Backing) Sistemi Seçimi
- 5. Boyutsal Kararlılık ve Toleranslar — EN 986
- 6. Elektrostatik Özellikler — Ofis ve Server Odası
- 7. Yangın Sınıfı — EN 13501-1
- 8. Alt Zemin Hazırlığı — Düzlük, Rutubet ve Primer
- 9. Yapıştırıcı Sistemi — Kalıcı ve Sökülür
- 10. Döşeme Deseni — Monolit, Çeyrek Çevirme ve Balıksırtı
- 11. Yükseltilmiş Döşeme Üzerine Uygulama
- 12. Bakım, Temizlik ve Bireysel Döşeme Değişimi
- 13. Hata Maliyet Tablosu
Madde 1: Kullanım Sınıfı ve Mekan Seçim Matrisi
Resmi Şartname Metni
Karo halı seçimi mekanın kullanım yoğunluğuna göre EN ISO 10874 standartlarında tanımlanan kullanım sınıfına uygun yapılacaktır. Kullanım sınıfının altında ürün seçimi, görünüm bozulması ve erken değişim maliyetiyle sonuçlanır.
Ticari kullanım sınıfları (EN ISO 10874):
— Class 31 (Ticari Orta): az trafikli ofis odaları, bireysel çalışma alanları, konferans odaları — günde 100-300 geçiş
— Class 32 (Ticari Genel): açık ofis, toplantı salonları, otel odaları — günde 300-600 geçiş
— Class 33 (Ticari Yoğun): koridor, resepsiyon, yoğun ofis trafiği, lobi — günde 600-1000 geçiş
— Class 34 (Ticari Çok Yoğun): AVM, havalimanı, otel lobisi, hastane koridoru — günde 1000+ geçiş
Seçim kuralı:
— Şüphe durumunda bir üst sınıf seçilecektir — üst sınıf fazladan dayanıklılık sağlar, alt sınıf telafi edilemez görünüm kaybı üretir
— Tekerlekli sandalye kullanılan ofisler: EN ISO 4918 tekerlek testi geçmiş ürün zorunludur
— Tekerlekli sandalye için hav yüksekliği: maksimum 4.0 mm — yüksek hav tekerlekte çökme ve erken aşınma üretir
Ticari kullanım sınıfları (EN ISO 10874):
— Class 31 (Ticari Orta): az trafikli ofis odaları, bireysel çalışma alanları, konferans odaları — günde 100-300 geçiş
— Class 32 (Ticari Genel): açık ofis, toplantı salonları, otel odaları — günde 300-600 geçiş
— Class 33 (Ticari Yoğun): koridor, resepsiyon, yoğun ofis trafiği, lobi — günde 600-1000 geçiş
— Class 34 (Ticari Çok Yoğun): AVM, havalimanı, otel lobisi, hastane koridoru — günde 1000+ geçiş
Seçim kuralı:
— Şüphe durumunda bir üst sınıf seçilecektir — üst sınıf fazladan dayanıklılık sağlar, alt sınıf telafi edilemez görünüm kaybı üretir
— Tekerlekli sandalye kullanılan ofisler: EN ISO 4918 tekerlek testi geçmiş ürün zorunludur
— Tekerlekli sandalye için hav yüksekliği: maksimum 4.0 mm — yüksek hav tekerlekte çökme ve erken aşınma üretir
USTA
"Class 31 koyduk şef, ofis zaten az kullanılıyor — Class 33 ne gerek, fiyat fark var."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Class 31 ürün yoğun ofis trafiğinde 18-24 ayda görünümünü yitirmeye başlar — hav ezilir, renkler solar, kir tutma artar. Döşeme değişimi; ürün maliyeti, iş kaybı, taşınma ve yeniden döşeme dahil toplam maliyeti 3-4 kata çıkarır. Doğru sınıf seçimi, ilk yatırımın yüzde 15-20 fazlasıyla 8-12 yıl görünüm garantisi verir. Yanlış seçim, 2 yılda iki kat masraftır.
Madde 2: Hav Lifi Türleri — PA6.6, PA6, PP ve Yün
Resmi Şartname Metni
Hav lifi, karo halının görünüm ve performansını belirleyen en kritik malzeme bileşenidir.
| Lif Türü | Ezilme Direnci | Renk Haslığı | Elektrostatik | Maks. Sınıf | Değerlendirme |
|---|---|---|---|---|---|
| PA6.6 (Naylon 6.6) — Çözünmüş Boyalı | Çok yüksek | Çok yüksek | En iyi | Class 34 | Ticari en iyi seçim |
| PA6 (Naylon 6) | Yüksek | Yüksek | İyi | Class 33 | Genel ticari, güvenilir |
| PP (Polipropilen) | Orta | Orta | Zayıf | Class 31 | Yalnızca düşük trafik |
| Yün (Wool) | Yüksek | Yüksek | Doğal iyi | Class 33 | Prestij, yüksek maliyet |
| PET (Polyester) | Düşük | Orta | Zayıf | Class 31 | Ticari kullanım önerilmez |
Resmi Şartname Metni (Devam)
Çözünmüş boyalı (solution-dyed) lif zorunluluğu:
— Ticari mekan ve Class 32 üzeri tüm uygulamalarda: çözünmüş boyalı (solution-dyed) PA6.6 zorunludur
— Çözünmüş boya: pigment liğin içine eşit dağıtılır — yüzey boyası değil, iç boyasıdır
— Sonuç: aşınma ile renk kaybı olmaz — lif aşındıkça aynı renk görünür
— Yüzey boyalı (yarn-dyed veya piece-dyed) lif yoğun trafikte 2-3 yılda renk solar
Renk haslığı gereksinimleri (EN ISO 105-B02):
— Işık haslığı: minimum 6 (8 üzeri ölçek) — güneş ışığı alan alanlarda minimum 7
— Islak sürtme haslığı: minimum 4-5
— Belge: üretici test sertifikası teslimde ibraz edilecektir
— Ticari mekan ve Class 32 üzeri tüm uygulamalarda: çözünmüş boyalı (solution-dyed) PA6.6 zorunludur
— Çözünmüş boya: pigment liğin içine eşit dağıtılır — yüzey boyası değil, iç boyasıdır
— Sonuç: aşınma ile renk kaybı olmaz — lif aşındıkça aynı renk görünür
— Yüzey boyalı (yarn-dyed veya piece-dyed) lif yoğun trafikte 2-3 yılda renk solar
Renk haslığı gereksinimleri (EN ISO 105-B02):
— Işık haslığı: minimum 6 (8 üzeri ölçek) — güneş ışığı alan alanlarda minimum 7
— Islak sürtme haslığı: minimum 4-5
— Belge: üretici test sertifikası teslimde ibraz edilecektir
USTA
"PP lif koyduk şef, ucuz — karo halı hepsi aynı şey, renk tutsa yeter."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
PP lif doğası gereği düşük ezilme direncine sahiptir — yoğun ofis trafiğinde hav yayılır ve oturur, tekrar kalkamaz. Daha kritik olanı: PP lif yüksek elektrostatik yük üretir ve antistatic katkı maddesi zamanla liğten arınır. Bilgisayar kasası, klavye ve monitör bağlantılarına dokunurken statik şok hem kullanıcıyı rahatsız eder hem ekipmanı kısa vadede zorlar. PA6.6 lif maliyeti PP'ye kıyasla yüzde 25-40 fazladır — ama 3 kat uzun ömür ve sıfır statik riski bu farkı fazlasıyla karşılar.
Karo halı kullanım sınıfı belirleme, elektrostatik test ve döşeme planı için yazın.
Danışmanlık AlınMadde 3: Hav Ağırlığı, Hav Yüksekliği ve Konstrüksiyon
Resmi Şartname Metni
Hav ağırlığı (pile weight) — EN ISO 11660-1:
— Class 31: minimum 400 g/m²
— Class 32: minimum 500 g/m²
— Class 33: minimum 600 g/m²
— Class 34: minimum 700 g/m²
— Hav ağırlığı ne kadar yüksekse dayanıklılık ve görünüm koruma o kadar uzun sürer
— Üretici hav ağırlığı belgesi (g/m²) teslimde ibraz edilecektir
Hav yüksekliği (pile height) — EN ISO 1765:
— Tipik ticari karo halı: 3.0-6.0 mm
— Tekerlekli sandalye kullanılan alanlarda: maksimum 4.0 mm
— Yüksek hav (6 mm+): lüks görünüm sağlar ancak tekerlekli sandalye ve yoğun trafike dayanıksız
Konstrüksiyon türü:
— Loop pile (halkalı hav): kesik olmayan hav döngüsü — daha yüksek aşınma direnci, daha az yumuşaklık — ticari tercihi
— Cut pile (kesik hav / velvet): daha yumuşak ve lüks görünüm — aşınma direnci loop'tan düşük — prestij alanlar
— Cut/loop kombinasyonu: desenli ürünler — pattern görünümü, ikisinin orta performansı
— Ticari Class 32 ve üzeri: loop pile veya cut/loop kombinasyonu tercih edilir
— Class 31: minimum 400 g/m²
— Class 32: minimum 500 g/m²
— Class 33: minimum 600 g/m²
— Class 34: minimum 700 g/m²
— Hav ağırlığı ne kadar yüksekse dayanıklılık ve görünüm koruma o kadar uzun sürer
— Üretici hav ağırlığı belgesi (g/m²) teslimde ibraz edilecektir
Hav yüksekliği (pile height) — EN ISO 1765:
— Tipik ticari karo halı: 3.0-6.0 mm
— Tekerlekli sandalye kullanılan alanlarda: maksimum 4.0 mm
— Yüksek hav (6 mm+): lüks görünüm sağlar ancak tekerlekli sandalye ve yoğun trafike dayanıksız
Konstrüksiyon türü:
— Loop pile (halkalı hav): kesik olmayan hav döngüsü — daha yüksek aşınma direnci, daha az yumuşaklık — ticari tercihi
— Cut pile (kesik hav / velvet): daha yumuşak ve lüks görünüm — aşınma direnci loop'tan düşük — prestij alanlar
— Cut/loop kombinasyonu: desenli ürünler — pattern görünümü, ikisinin orta performansı
— Ticari Class 32 ve üzeri: loop pile veya cut/loop kombinasyonu tercih edilir
Madde 4: Sırt (Backing) Sistemi Seçimi
Resmi Şartname Metni
Sırt sistemi; boyutsal kararlılık, ağırlık, ses yalıtımı ve yükseltilmiş döşeme uyumunu doğrudan belirler.
Bitüm sırt (bitumen backing):
— En yaygın ticari sırt sistemi — ekonomik, iyi boyutsal kararlılık
— Ağırlık: tipik 3.5-5.0 kg/m² — yükseltilmiş döşemede panel sehim riski
— Yükseltilmiş döşeme üzerine bitüm sırt uygulaması önerilmez (Madde 11'e bakın)
— Ses emilimi iyi — kata altı iletim düşük
Hardback sırt (polyurethane veya polipropilen):
— Daha hafif (1.5-2.5 kg/m²), çok iyi boyutsal kararlılık
— Yükseltilmiş döşeme uygulamaları için zorunlu tercih
— ESD (Elektrostatik Deşarj) uygulamalarında özel iletken karbon içerikli hardback
PVC sırt:
— Nem direnci yüksek — zemin ısıtmalı alanlarda uygun
— Boyutsal kararlılık iyi
— Zemin ısıtmalı alanlarda: üretici onaylı PVC veya hardback sırt — bitüm sırt zemin ısıtmayla deformasyon üretebilir
Bitüm sırt (bitumen backing):
— En yaygın ticari sırt sistemi — ekonomik, iyi boyutsal kararlılık
— Ağırlık: tipik 3.5-5.0 kg/m² — yükseltilmiş döşemede panel sehim riski
— Yükseltilmiş döşeme üzerine bitüm sırt uygulaması önerilmez (Madde 11'e bakın)
— Ses emilimi iyi — kata altı iletim düşük
Hardback sırt (polyurethane veya polipropilen):
— Daha hafif (1.5-2.5 kg/m²), çok iyi boyutsal kararlılık
— Yükseltilmiş döşeme uygulamaları için zorunlu tercih
— ESD (Elektrostatik Deşarj) uygulamalarında özel iletken karbon içerikli hardback
PVC sırt:
— Nem direnci yüksek — zemin ısıtmalı alanlarda uygun
— Boyutsal kararlılık iyi
— Zemin ısıtmalı alanlarda: üretici onaylı PVC veya hardback sırt — bitüm sırt zemin ısıtmayla deformasyon üretebilir
USTA
"Sırt sistemi fark etmez şef, karo halı karo halı — ucuz bitümlüyü alalım."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Yükseltilmiş döşeme paneli üzerine 4.5 kg/m² bitüm sırtlı karo halı döşendiğinde, panel merkezi zamanla 2-4 mm sehim yapar. Bu sehim gözle zor fark edilir ama yürürken "zıplayan" his verir ve alt sistem bağlantıları geriler. Daha kritik olanı: data center ve sunucu odalarında bitüm sırtlı halı elektrostatik özellikleri karşılayamaz — iletken hardback zorunludur. Doğru sırt sistemi seçimi, altyapıyla uyumu garanti altına alır.
Madde 5: Boyutsal Kararlılık ve Toleranslar — EN 986
Resmi Şartname Metni
Boyutsal kararlılık döşeme kalitesinin temel teknik göstergesidir. Eğrilmiş veya köşeleri kalkmış karo halı düzgün oturmaz, birleşimler açılır ve görünüm bozulur.
EN 986 boyutsal toleranslar:
— Köşe kalkması (curl): maksimum ±2 mm — düz yüzeyde tile köşesi
— Kare sapması (squareness): maksimum 2 mm / 500 mm uzunluk
— Boyut sapması: ±0.3% (50 × 50 cm tile'da ±1.5 mm)
— Bu toleransların dışında tile teslimde reddedilecektir
Depolama ve kondisyonlama — kritik adım:
— Döşemeden önce tile'lar kullanılacağı mekanda minimum 24 saat düz olarak bekletilecektir
— Mekan sıcaklığı: minimum 18°C, maksimum 27°C
— Mekan nemi: yüzde 45-65 bağıl nem
— Soğuk veya ıslak depoda bekletilmiş tile döşenirse boyutsal kararlılık bozulur, kondisyonlanmamış tile birleşimlerden genleşerek bombe yapar
— Düz yüzeyde istifleme: yatay, kutular üst üste maksimum 5 kutu
EN 986 boyutsal toleranslar:
— Köşe kalkması (curl): maksimum ±2 mm — düz yüzeyde tile köşesi
— Kare sapması (squareness): maksimum 2 mm / 500 mm uzunluk
— Boyut sapması: ±0.3% (50 × 50 cm tile'da ±1.5 mm)
— Bu toleransların dışında tile teslimde reddedilecektir
Depolama ve kondisyonlama — kritik adım:
— Döşemeden önce tile'lar kullanılacağı mekanda minimum 24 saat düz olarak bekletilecektir
— Mekan sıcaklığı: minimum 18°C, maksimum 27°C
— Mekan nemi: yüzde 45-65 bağıl nem
— Soğuk veya ıslak depoda bekletilmiş tile döşenirse boyutsal kararlılık bozulur, kondisyonlanmamış tile birleşimlerden genleşerek bombe yapar
— Düz yüzeyde istifleme: yatay, kutular üst üste maksimum 5 kutu
USTA
"Bekletemedik şef, teslim tarihi var — karo halıyı araçtan alıp direkt döşedik."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Soğuk depoda veya kamyon içinde ısıya maruz kalmış karo halı tile'ları boyutsal kararlılıklarını kaybeder. Döşendikten 24-48 saat sonra mekan sıcaklığıyla birlikte genleşir ve bombeleşir. Bu noktada birleşimler açılır, tile'lar birbirini iter. Çözümü yok — tüm döşeme sökülerek tile'ların yeniden kondisyonlanması ve döşenmesi gerekir. 24 saat beklemek aciliyet baskısını karşılamaz, ama 3 gün sonra tüm döşemeyi sökmek projeyi gerçekten geciktirir.
Madde 6: Elektrostatik Özellikler — Ofis ve Server Odası
Resmi Şartname Metni
Elektrostatik yük, karo halının ofis ve teknik alanlarda kullanımındaki en kritik teknik parametredir. Yetersiz elektrostatik performans hem kullanıcı konforsuzluğuna hem elektronik ekipman hasarına yol açar.
Elektrostatik performans sınıfları (EN 1471 — ayakkabı/zemin yürüme testi):
— < 2.0 kV — Antistatik: standart ofis kullanımı, bilgisayar ve elektronik ekipmanlı alanlar için minimum gereksinim
— < 1.0 kV — Yüksek performanslı antistatik: yoğun elektronik ekipman, trading floor, kontrol odaları
— < 0.5 kV — ESD (Elektrostatik Deşarj Güvenli): server odaları, data center, hassas elektronik üretim
Antistatik performansın kalıcılığı — kritik teknik ayrım:
— Karbonlu lif (carbon fiber interlaced) antistatik: lif içine dokuma halinde karbon iletken fiber entegre edilmiştir — yıkamaya ve yıllara dayanır, kalıcıdır
— Topical spray antistatik: yüzeye sonradan uygulanmış kimyasal — 6-12 ayda yıkanır ve etkisizleşir
— Ticari alanlarda: yalnızca kalıcı karbon fiber antistatik sistem kabul edilecektir
— Topical spray sistemi teklif fiyatına bakıldığında daha ucuz görünür — ama 1 yılda performansı sıfırlanır
Server odası ve data center için özel gereksinimler:
— EN 1471 ölçümü < 0.5 kV zorunludur
— Yüzey direnci (EN 1966): 10⁵ ile 10⁸ Ω arası (ESD güvenli aralık)
— Yükseltilmiş döşeme üzerine ESD halı: iletken topraklama bağlantısı zorunludur (Madde 11)
— Elektrostatik test raporu (EN 1471) teslimde ibraz edilecektir
Elektrostatik performans sınıfları (EN 1471 — ayakkabı/zemin yürüme testi):
— < 2.0 kV — Antistatik: standart ofis kullanımı, bilgisayar ve elektronik ekipmanlı alanlar için minimum gereksinim
— < 1.0 kV — Yüksek performanslı antistatik: yoğun elektronik ekipman, trading floor, kontrol odaları
— < 0.5 kV — ESD (Elektrostatik Deşarj Güvenli): server odaları, data center, hassas elektronik üretim
Antistatik performansın kalıcılığı — kritik teknik ayrım:
— Karbonlu lif (carbon fiber interlaced) antistatik: lif içine dokuma halinde karbon iletken fiber entegre edilmiştir — yıkamaya ve yıllara dayanır, kalıcıdır
— Topical spray antistatik: yüzeye sonradan uygulanmış kimyasal — 6-12 ayda yıkanır ve etkisizleşir
— Ticari alanlarda: yalnızca kalıcı karbon fiber antistatik sistem kabul edilecektir
— Topical spray sistemi teklif fiyatına bakıldığında daha ucuz görünür — ama 1 yılda performansı sıfırlanır
Server odası ve data center için özel gereksinimler:
— EN 1471 ölçümü < 0.5 kV zorunludur
— Yüzey direnci (EN 1966): 10⁵ ile 10⁸ Ω arası (ESD güvenli aralık)
— Yükseltilmiş döşeme üzerine ESD halı: iletken topraklama bağlantısı zorunludur (Madde 11)
— Elektrostatik test raporu (EN 1471) teslimde ibraz edilecektir
USTA
"Antistatik spray sıktık şef, test geçti — belgesi de var, olur."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Spray antistatik 6-12 ayda etkisini tamamen yitirir. Server odasında bu süre sonunda halı, toprak yüzeyi yerine statik yük jeneratörüne dönüşür. Sunucuya yaklaşan teknisyen üzerinde biriken statik yük, sunucu kasasına dokunduğu anda deşarj olur — RAM, SSD veya ağ kartında hasara yol açabilir. Bu hasar anlık değil, kümülatif — cihazlar bir süre sonra açıklanamayan arızalar üretmeye başlar. Karbon fiber antistatik sistemin 20 yıl boyunca performansı korunur.
Madde 7: Yangın Sınıfı — EN 13501-1
Resmi Şartname Metni
Zemin kaplamaları için yangın sınıfı (EN 13501-1 — Bfl sınıfları):
— Bfl-s1: kaçış yolları, koridorlar, hastane koridorları, yüksek katlı binalar için zorunlu
— Cfl-s1: genel ticari ofis, toplantı odaları, otel odaları için yeterli
— Dfl-s1: düşük performans — kaçış yollarında kullanılamaz
Türk Binaların Yangından Korunması Yönetmeliği gereksinimleri:
— Kaçış yolları ve koridorlar: minimum Cfl-s1 zorunludur
— Hastaneler, okullar, yurtlar ve kamu binaları: minimum Bfl-s1 zorunludur
— Ofis genel alanları: minimum Cfl-s1
— Yangın sınıfı belgesi (EN 13501-1 test raporu) teslimde ibraz edilecektir
Lif türü ve yangın performansı ilişkisi:
— Yün: doğal olarak iyi yangın performansı — Cfl-s1 kolayca sağlar
— PA6.6: iyi — FR (flame retardant) katkısıyla Bfl-s1 sağlanabilir
— PP: düşük performans — yüksek yangın performansı için katkı maddesine ihtiyaç duyar, bağımsız doğrulama gerektirir
— Yangın sınıfı gerektiren alanlarda PP lif halı belgesiyle doğrulanmadan kabul edilmeyecektir
— Bfl-s1: kaçış yolları, koridorlar, hastane koridorları, yüksek katlı binalar için zorunlu
— Cfl-s1: genel ticari ofis, toplantı odaları, otel odaları için yeterli
— Dfl-s1: düşük performans — kaçış yollarında kullanılamaz
Türk Binaların Yangından Korunması Yönetmeliği gereksinimleri:
— Kaçış yolları ve koridorlar: minimum Cfl-s1 zorunludur
— Hastaneler, okullar, yurtlar ve kamu binaları: minimum Bfl-s1 zorunludur
— Ofis genel alanları: minimum Cfl-s1
— Yangın sınıfı belgesi (EN 13501-1 test raporu) teslimde ibraz edilecektir
Lif türü ve yangın performansı ilişkisi:
— Yün: doğal olarak iyi yangın performansı — Cfl-s1 kolayca sağlar
— PA6.6: iyi — FR (flame retardant) katkısıyla Bfl-s1 sağlanabilir
— PP: düşük performans — yüksek yangın performansı için katkı maddesine ihtiyaç duyar, bağımsız doğrulama gerektirir
— Yangın sınıfı gerektiren alanlarda PP lif halı belgesiyle doğrulanmadan kabul edilmeyecektir
Madde 8: Alt Zemin Hazırlığı — Düzlük, Rutubet ve Primer
Resmi Şartname Metni
Alt zemin düzlüğü:
— Maksimum tolerans: 3 mm / 3 m (EN 13318)
— 3 mm üzeri sapma: karo halı tile'larının köşe kalkmasına ve birleşim açılmalarına yol açar
— Yetersiz düzlükte kendiliğinden akışlı şap (self-leveling compound) uygulanacaktır
— Şap yüzeyi: sertleşmiş, çatlak ve kırıksız, kir ve yağdan arındırılmış
Rutubet kontrolü — yapıştırıcı uyumu için kritik:
— Beton ve çimento şap: CM (Calcium Chloride) testi ile maksimum yüzde 2.5 rutubet
— Alternatif: 72 saatlik polietilen film kapama testi — altında yoğuşma olmayacak
— Rutubet limiti aşılmışsa döşeme yapılmayacaktır — yapıştırıcı tutmaz, altından küf ve kötü koku oluşur
— Kapiler yükselme riski olan zeminlerde: buhar bariyeri primer veya epoksi primer uygulanacaktır
Primer uygulama:
— Emici zeminlerde (ham beton, sıva) su bazlı dispersiyon primer zorunludur
— Primer kür süresi: minimum 30-60 dakika (nem ve sıcaklığa göre) — erken yapıştırıcı tutunmayı bozar
— Primer atlanırsa yapıştırıcı zemine işler, tile'a yeterli güç kalmaz
— Maksimum tolerans: 3 mm / 3 m (EN 13318)
— 3 mm üzeri sapma: karo halı tile'larının köşe kalkmasına ve birleşim açılmalarına yol açar
— Yetersiz düzlükte kendiliğinden akışlı şap (self-leveling compound) uygulanacaktır
— Şap yüzeyi: sertleşmiş, çatlak ve kırıksız, kir ve yağdan arındırılmış
Rutubet kontrolü — yapıştırıcı uyumu için kritik:
— Beton ve çimento şap: CM (Calcium Chloride) testi ile maksimum yüzde 2.5 rutubet
— Alternatif: 72 saatlik polietilen film kapama testi — altında yoğuşma olmayacak
— Rutubet limiti aşılmışsa döşeme yapılmayacaktır — yapıştırıcı tutmaz, altından küf ve kötü koku oluşur
— Kapiler yükselme riski olan zeminlerde: buhar bariyeri primer veya epoksi primer uygulanacaktır
Primer uygulama:
— Emici zeminlerde (ham beton, sıva) su bazlı dispersiyon primer zorunludur
— Primer kür süresi: minimum 30-60 dakika (nem ve sıcaklığa göre) — erken yapıştırıcı tutunmayı bozar
— Primer atlanırsa yapıştırıcı zemine işler, tile'a yeterli güç kalmaz
USTA
"Rutubet kontrolü yapmadık şef, beton kurumuş gibi görünüyor — karo halı yapıştırıcı tutar zaten."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Görünüşe göre kuru beton 80-90 gün daha iç rutubeti barındırabilir. Kapiler yükselme ve beton içi nem, yapıştırıcı bağını aylar içinde yavaşça koparır. 6-8 ay sonra tile'lar bir anda serbest kalmaya ve köşelerden kalkmaya başlar. Altından küf gelişir — zaten görünmez ama kokudan anlaşılır. Müdahale: tüm döşeme sökülür, zemin kurutulur, primer uygulanır ve yeniden döşenir. 15 dakikalık CM testi bu senaryoyu tamamen önler.
Karo halı elektrostatik test, zemin hazırlık kontrolü ve server odası ESD uyumluluk danışmanlığı için yazın.
WhatsApp'tan Ön Görüşme AlınMadde 9: Yapıştırıcı Sistemi — Kalıcı ve Sökülür
Resmi Şartname Metni
Yapıştırıcı sistemi seçimi, tile'ların boyutsal kararlılığını ve bireysel değişim imkânını belirler.
Sökülür yapıştırıcı (releasable / pressure-sensitive tackifier) — ticari standart:
— Ticari karo halı uygulamalarında standart seçim sökülür yapıştırıcıdır
— Tile yüzeye basınçla yapışır, kaldırıldığında zemin ve tile hasarsız ayrılır
— Bireysel tile değişiminin en büyük avantajı: komşu tile'lara dokunmadan tek tile sökülebilir
— Uygulama: zemine sürülür, 15-30 dakika açık bekleme (flash-off) sonrası tile döşenir
— Karbonlu ESD halılarda: iletken yapıştırıcı (conductive adhesive) zorunludur — normal sökülür yapıştırıcı elektrik iletkenliğini keser
Kalıcı yapıştırıcı (permanent adhesive):
— Tam temas yapıştırıcısı — tile sökülemez, hasar görür
— Karo halının modüler değiştirme avantajını tamamen ortadan kaldırır
— Yalnızca aşırı nem riski veya yüksek yük altındaki özel durumlarda tercih edilir
— Standart ofis uygulamalarında kalıcı yapıştırıcı kullanımı önerilmez
Serbest döşeme (loose lay):
— Yalnızca hardback sırtlı ve boyutsal kararlılığı yüksek özel tile'larda geçerli
— Perimetrede ve kolon çevresinde bant veya sabitleme şeridi zorunludur
— Bitüm sırtlı tile serbest döşenemez — ağırlık nedeniyle zamanla kayar
Sökülür yapıştırıcı (releasable / pressure-sensitive tackifier) — ticari standart:
— Ticari karo halı uygulamalarında standart seçim sökülür yapıştırıcıdır
— Tile yüzeye basınçla yapışır, kaldırıldığında zemin ve tile hasarsız ayrılır
— Bireysel tile değişiminin en büyük avantajı: komşu tile'lara dokunmadan tek tile sökülebilir
— Uygulama: zemine sürülür, 15-30 dakika açık bekleme (flash-off) sonrası tile döşenir
— Karbonlu ESD halılarda: iletken yapıştırıcı (conductive adhesive) zorunludur — normal sökülür yapıştırıcı elektrik iletkenliğini keser
Kalıcı yapıştırıcı (permanent adhesive):
— Tam temas yapıştırıcısı — tile sökülemez, hasar görür
— Karo halının modüler değiştirme avantajını tamamen ortadan kaldırır
— Yalnızca aşırı nem riski veya yüksek yük altındaki özel durumlarda tercih edilir
— Standart ofis uygulamalarında kalıcı yapıştırıcı kullanımı önerilmez
Serbest döşeme (loose lay):
— Yalnızca hardback sırtlı ve boyutsal kararlılığı yüksek özel tile'larda geçerli
— Perimetrede ve kolon çevresinde bant veya sabitleme şeridi zorunludur
— Bitüm sırtlı tile serbest döşenemez — ağırlık nedeniyle zamanla kayar
USTA
"Kalıcı yapıştırdık şef, daha sağlam dursun — sökülür ne gerek, zaten değiştirmeyecez."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
"Değiştirmeyecez" diye tahmin edilen her ofiste 3-5 yılda bir su borusu sızdırır, kablo güzergahı değişir ya da masanın altındaki tile erken aşınır. Kalıcı yapıştırıcıyla tek tile sökmek mümkün değildir — komşu tile'lara da zarar verilir. Sonuç: tek tile yerine 10-20 tile yenilenir. Sökülür yapıştırıcı karo halının en büyük değer önerisini — bireysel modüler değişim — korur.
Madde 10: Döşeme Deseni — Monolit, Çeyrek Çevirme ve Balıksırtı
Resmi Şartname Metni
Başlangıç noktası belirleme — zorunlu ilk adım:
— Döşeme her zaman odanın merkezinden başlanır — duvardan başlanmaz
— Merkez noktası: odanın köşegen kesişimi — tebeşir ile aks çizgisi çekilir
— Kuru yerleştirme (trial lay): yapıştırıcısız deneme döşemesi — kenar kesim boyutları kontrol edilir
— Kenar parçaları: her iki tarafta eşit genişlikte olacaktır — bir tarafta dar kenar kabul edilmez
Döşeme deseni türleri:
— Monolit (monolithic): tüm tile'lar aynı yönde — oklar aynı yönü gösterir
· Görünüm: tek renkli, kesintisiz yüzey
· Dezavantaj: yoğun trafik yolları belirgin hale gelir
— Çeyrek çevirme (quarter turn / brick): her tile 90° döndürülmüş — en yaygın ticari seçim
· Görünüm: hafif tekstür deseni
Avantaj: aşınma izleri dağıtılır, yoğun trafik yolu gizlenir — ömrü görsel olarak uzatır
— Balıksırtı (herringbone): 90° rotasyonla V deseni
· Mimari etki yüksek
· Uygulama karmaşıklığı yüksek, kesim atığı fazla
Tile yön oku (direction arrow) kuralı:
— Her tile'ın sırtında yön oku vardır
— Monolitte: tüm oklar aynı yönde
— Çeyrek çevirmede: oklar sırayla 0°-90°-0°-90° dönüşümlü
— Yön okları karışık yerleştirilen tile döşemede renk ve desen tutarsızlığı oluşur — teslimde reddedilecektir
— Döşeme her zaman odanın merkezinden başlanır — duvardan başlanmaz
— Merkez noktası: odanın köşegen kesişimi — tebeşir ile aks çizgisi çekilir
— Kuru yerleştirme (trial lay): yapıştırıcısız deneme döşemesi — kenar kesim boyutları kontrol edilir
— Kenar parçaları: her iki tarafta eşit genişlikte olacaktır — bir tarafta dar kenar kabul edilmez
Döşeme deseni türleri:
— Monolit (monolithic): tüm tile'lar aynı yönde — oklar aynı yönü gösterir
· Görünüm: tek renkli, kesintisiz yüzey
· Dezavantaj: yoğun trafik yolları belirgin hale gelir
— Çeyrek çevirme (quarter turn / brick): her tile 90° döndürülmüş — en yaygın ticari seçim
· Görünüm: hafif tekstür deseni
Avantaj: aşınma izleri dağıtılır, yoğun trafik yolu gizlenir — ömrü görsel olarak uzatır
— Balıksırtı (herringbone): 90° rotasyonla V deseni
· Mimari etki yüksek
· Uygulama karmaşıklığı yüksek, kesim atığı fazla
Tile yön oku (direction arrow) kuralı:
— Her tile'ın sırtında yön oku vardır
— Monolitte: tüm oklar aynı yönde
— Çeyrek çevirmede: oklar sırayla 0°-90°-0°-90° dönüşümlü
— Yön okları karışık yerleştirilen tile döşemede renk ve desen tutarsızlığı oluşur — teslimde reddedilecektir
USTA
"Duvardan başladık şef, hızlı gitti — merkez bulmak zaman kaybı."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
Duvardan başlanan döşemede karşı duvarın kenar tile'ı genellikle 5-10 cm dar kalır. Bu dar şerit hem estetik bozulma hem zayıf tutunma noktasıdır. Öte yandan; oda kare değilse duvar açısı tüm döşemeye yayılır ve ortaya ulaştığında kayma gözle görülür hale gelir. Merkezden başlamak 30 dakika ekstra iş — ama tüm ömür boyunca profesyonel görünüm garantisidir.
Madde 11: Yükseltilmiş Döşeme Üzerine Uygulama
İlgili Şartname
Yükseltilmiş döşeme sistemi teknik gereksinimleri, panel yük kapasitesi ve alt sistem detayları için Yükseltilmiş Döşeme Sistemi Teknik Şartnamesi'ni inceleyin.
Resmi Şartname Metni
Yükseltilmiş döşeme üzerine karo halı uygulaması özel gereksinimler barındırır — bu kombinasyon özellikle ofis ve data center projelerinde kritik öneme sahiptir.
Sırt sistemi gereksinimleri:
— Yükseltilmiş döşeme paneli üzerine yalnızca hardback sırtlı karo halı uygulanacaktır
— Bitüm sırtlı tile (3.5-5 kg/m²) panel sehimine yol açar — panel kapasitesini aşar
— Hardback tile ağırlığı: 1.5-2.5 kg/m² — panel sehim limitlari içinde
Panel ızgara hizalaması:
— Mümkün olduğunda: tile boyutları panel ızgara boyutlarıyla eşleştirilecektir
— 50×50 cm tile — 50×50 cm panel: her tile birleşimi panel kenarında — en temiz sonuç
— Hizalama sağlanamıyorsa: tile birleşimleri panel ortasına denk gelmeyecektir
ESD (Elektrostatik Deşarj) gereksinimleri — data center ve server odası:
— Madde 6'daki ESD performans gereksinimleri (< 0.5 kV ve 10⁵-10⁸ Ω) zorunludur
— İletken yapıştırıcı (conductive adhesive) zorunludur — normal yapıştırıcı elektrik iletkenliğini keser
— Topraklama bağlantısı: her 5-10 m² alanda iletken tile'dan zemin sistemine topraklama şeridi
— Topraklama direnci: < 1 ohm
— Topraklama olmadan ESD tile döşemek anlamsızdır — statik yük deşarj edilemez
Bireysel tile değişimi avantajı:
— Yükseltilmiş döşemenin ana avantajı: alt kablo erişimi
— Karo halının ana avantajı: bireysel tile değişimi
— Bu iki sistem birleştiğinde: tek tile kaldırılır, panel erişilir, kablo güzergahı değiştirilir, tile yerine konur — tüm süreç 5 dakika
Sırt sistemi gereksinimleri:
— Yükseltilmiş döşeme paneli üzerine yalnızca hardback sırtlı karo halı uygulanacaktır
— Bitüm sırtlı tile (3.5-5 kg/m²) panel sehimine yol açar — panel kapasitesini aşar
— Hardback tile ağırlığı: 1.5-2.5 kg/m² — panel sehim limitlari içinde
Panel ızgara hizalaması:
— Mümkün olduğunda: tile boyutları panel ızgara boyutlarıyla eşleştirilecektir
— 50×50 cm tile — 50×50 cm panel: her tile birleşimi panel kenarında — en temiz sonuç
— Hizalama sağlanamıyorsa: tile birleşimleri panel ortasına denk gelmeyecektir
ESD (Elektrostatik Deşarj) gereksinimleri — data center ve server odası:
— Madde 6'daki ESD performans gereksinimleri (< 0.5 kV ve 10⁵-10⁸ Ω) zorunludur
— İletken yapıştırıcı (conductive adhesive) zorunludur — normal yapıştırıcı elektrik iletkenliğini keser
— Topraklama bağlantısı: her 5-10 m² alanda iletken tile'dan zemin sistemine topraklama şeridi
— Topraklama direnci: < 1 ohm
— Topraklama olmadan ESD tile döşemek anlamsızdır — statik yük deşarj edilemez
Bireysel tile değişimi avantajı:
— Yükseltilmiş döşemenin ana avantajı: alt kablo erişimi
— Karo halının ana avantajı: bireysel tile değişimi
— Bu iki sistem birleştiğinde: tek tile kaldırılır, panel erişilir, kablo güzergahı değiştirilir, tile yerine konur — tüm süreç 5 dakika
USTA
"ESD halı döşedik şef, topraklama bağlamadık — halı zaten iletken, olur."
Şantiye Gerçeği: Neden İzin Vermemelisin?
ESD halı statik yükü dağıtmak için tasarlanmıştır — ama bu yükün bir yere gitmesi gerekir. Topraklama bağlantısı olmayan ESD halı, statik yükü yüzeyinde biriktirir. Teknisyen basınca zemine statik vermeye çalışır, ama deşarj yolu yoksa yük kıyafetten ve elinden sunucuya atlar. Topraklama şeridi ve iletken yapıştırıcı, ESD sisteminin temel bileşenleridir — biri olmadan diğeri işe yaramaz.
Madde 12: Bakım, Temizlik ve Bireysel Döşeme Değişimi
Resmi Şartname Metni
Günlük bakım:
— Dik süpürge (upright beater-bar vacuum) ile günlük elektrikli süpürge — yatay emişli süpürge hav içi kiri çıkaramaz
— Beater-bar (döner fırça) ile mekanik çırpma: hav içindeki kuru kiri yüzeye çıkarır
— Kuru leke: hemen emilim ile temizleme — ovalamak lekeyi yayar
— Islak leke: ıslak bez ile emdirme-emme — deterjan sonrası durulama zorunludur
Periyodik derin temizlik:
— Sıcak su ekstraksiyon (hot water extraction / HWE): yılda 1-2 kez — halı içi kiri, bakteri ve alerjenleri uzaklaştırır
— Kuru köpük (dry foam): nem duyarlı alanlarda alternatif
— ESD halılarda: üretici onaylı antistatik temizleyici zorunludur — agresif deterjan karbon fiber iletkenliğini bozar
Bireysel tile değişimi protokolü:
1. Değiştirilecek tile'ın köşesine düz uçlu aletten tutarlı kaldırma — zorlamadan
2. Zemin yapıştırıcı kalıntısı temizleme
3. Yeni tile: aynı lot numarasından olacaktır — farklı lot renk farkı üretir
4. Sökülür yapıştırıcı yeniden uygulama
5. Yeni tile yön oku kontrolü ve yerleştirme
— Bu nedenle projeye 5-10% fazla lot stoğu sipariş edilmesi tavsiye edilir — aynı lot yıllar sonra temin edilemeyebilir
— Dik süpürge (upright beater-bar vacuum) ile günlük elektrikli süpürge — yatay emişli süpürge hav içi kiri çıkaramaz
— Beater-bar (döner fırça) ile mekanik çırpma: hav içindeki kuru kiri yüzeye çıkarır
— Kuru leke: hemen emilim ile temizleme — ovalamak lekeyi yayar
— Islak leke: ıslak bez ile emdirme-emme — deterjan sonrası durulama zorunludur
Periyodik derin temizlik:
— Sıcak su ekstraksiyon (hot water extraction / HWE): yılda 1-2 kez — halı içi kiri, bakteri ve alerjenleri uzaklaştırır
— Kuru köpük (dry foam): nem duyarlı alanlarda alternatif
— ESD halılarda: üretici onaylı antistatik temizleyici zorunludur — agresif deterjan karbon fiber iletkenliğini bozar
Bireysel tile değişimi protokolü:
1. Değiştirilecek tile'ın köşesine düz uçlu aletten tutarlı kaldırma — zorlamadan
2. Zemin yapıştırıcı kalıntısı temizleme
3. Yeni tile: aynı lot numarasından olacaktır — farklı lot renk farkı üretir
4. Sökülür yapıştırıcı yeniden uygulama
5. Yeni tile yön oku kontrolü ve yerleştirme
— Bu nedenle projeye 5-10% fazla lot stoğu sipariş edilmesi tavsiye edilir — aynı lot yıllar sonra temin edilemeyebilir
Madde 13: Hata Maliyet Tablosu
| İhmal Edilen Madde | Gerçek Sonuç | Risk ve Maliyet |
|---|---|---|
| Yanlış sınıf seçimi — Class 31 (Madde 1) | 18-24 ayda görünüm bozulması | +Erken değişim: tam döşeme maliyeti |
| PP lif — Class 32+ alanda (Madde 2) | Ezilme, renk solması, elektrostatik sorun | +Erken değişim + ekipman riski |
| Spray antistatik — server odası (Madde 6) | 12 ayda ESD koruması sıfırlanır | +Ekipman hasarı + tam döşeme yenileme |
| Topraklama olmadan ESD (Madde 11) | ESD sistemi işlevsiz, statik deşarj | +Sunucu/ekipman hasarı riski |
| Kondisyonsuz tile döşemesi (Madde 5) | 24-48 saat sonra bombeleşme | +Tüm döşeme sökülüp yeniden döşeme |
| Rutubet kontrolsüz zemin (Madde 8) | 6-8 ayda yapıştırıcı kopuşu, küf | +Tüm döşeme sökümü + zemin kurutma |
| Kalıcı yapıştırıcı (Madde 9) | Bireysel tile değişimi imkânsız | +Geniş alan yenileme maliyeti |
| Bitüm sırt — yükseltilmiş döşeme (Madde 11) | Panel sehimi, yük kapasitesi aşımı | +Panel değişimi + döşeme yenileme |
| Duvardan başlama (Madde 10) | Kenar kesim dengesizliği, kayma | +Kısmi veya tam yeniden döşeme |
| Yedek lot stoğu yok (Madde 12) | Lot farkından renk uyumsuzluğu | +Geniş alan eşleştirme döşemesi |
Karo halının en büyük avantajı bireysel tile değişimidir. Bu avantaj yalnızca sökülür yapıştırıcı + doğru sınıf ürün + yedek lot stoğu kombinasyonuyla korunur. Bu üçünden birinin atlanması, karo halıyı broadloom halının en pahalı versiyonuna dönüştürür.
Karo halı teknik şartname, kullanım sınıfı belirleme ve server odası ESD uyumluluk danışmanlığı için hemen yazın.
WhatsApp'tan Yazın